انواع سیستم اطفا حریق

برای جلوگیری از وقوع آتش سوزی و یا کاهش خسارات ناشی از آن، لازم است از سیستم ‌های اطفا حریق استفاده شود. سیستم‌ های اطفا حریق به گونه‌ ای طراحی شده ‌اند که با کاهش یا حذف یکی از عوامل آتش سوزی، یعنی حرارت، اکسیژن، ماده سوختنی یا واکنش ‌های زنجیره‌ ای شیمیایی، باعث خاموش شدن آتش می‌شوند. این سامانه ها می تواند در ساختمان های مسکونی و غیر مسکونی، کارگاه ها و کارخانه‌ ها نصب شوند. در ادامه قصد داریم تا شما را بیشتر با انواع سیستم اطفا حریق آشنا کنیم.

سیستم اطفا حریق دستی

برای شروع انواع اطفا حریق دستی را بررسی می‌ کنیم. اطفا حریق دستی یکی از انواع سیستم اطفا حریق است که به تجهیزاتی گفته می‌شود که برای استفاده از آن ‌ها به نیروی انسانی نیاز است و بدون نیروی انسانی عملا کاربردی ندارد. نمونه رایج تجهیزات اطفا حریق دستی، کپسول‌ های آتش نشانی هستند که با توجه به نوع حریق و یا کلاس آن انواع مختلفی دارند. این تجهیزات به طور معمول توسط افراد آموزش دیده در مواقع بروز آتش سوزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ادامه بیشتر در مورد کپسول‌ های آتش نشانی و دیگر انواع سیستم اطفا حریق دستی برای شما توضیح خواهیم داد.

کپسول های آتش نشانی

مهم ترین نوع از انواع اطفا حریق دستی، همان کپسول های آتش نشانی ساده است. کپسول آتش نشانی یک وسیله قابل حمل است که حاوی مواد شیمیایی یا گازهای اطفا حریق است. این مواد با کاهش یا حذف یکی از عوامل آتش سوزی، باعث خاموش شدن آتش می‌شوند. کپسول‌ های آتش نشانی دستی از یک مخزن تحت فشار تشکیل شده‌ اند که حاوی ماده خاموش کننده است. این مخزن به وسیله یک شیر به یک لوله متصل است. نحوه استفاده از کپسول های آتش نشانی به این صورت بوده که اول باید ضامن آن ها را کشید و سپس اقدام به فشار دادن اهرم کرد. این اهرم یک میله را فشار می‌دهد تا شیر را به پایین فشار دهد و مسیر خروجی را باز کند. ماده خاموش کننده تحت فشار از مخزن خارج شده و از طریق لوله به دهانه خروجی هدایت می‌شود. کاربر باید دهانه خروجی را مستقیماً روی آتش هدف قرار دهد و ماده خاموش کننده را بر روی تمامی سوخت پخش کند.

کپسول ‌های حاوی پودر خشک

در انواع اطفا حریق دستی، ما شاهد نمونه های مختلفی از این استوانه ها هستیم. کپسول ‌های پودر خشک از پودر خشک شیمیایی به عنوان ماده خاموش کننده استفاده می‌کنند. این کپسول ‌ها برای اطفا حریق کلاس A، B و C مناسب هستند. کلاس B شامل آتش سوزی ‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال مانند بنزین، نفت، الکل و روغن است. کلاس C شامل آتش سوزی ‌های ناشی از تجهیزات الکتریکی است.

کپسول ‌های آتش نشانی دارای CO2 (کربن دی اکسید)

کپسول ‌های آتش نشانی دی اکسید کربن حاوی گاز CO2 هستند که با کاهش اکسیداسیون و خفه کردن آتش، آن را خاموش می‌کنند. دی‌اکسید کربن، یک گاز بی ‌رنگ، بی‌ بو و غیرقابل اشتعال است. این گاز، برای آتش‌ های کلاس B و C (آتش ‌های مایع و گاز) مناسب است.

کپسول ‌های اطفا حریق هالوژن

کپسول‌ های اطفا حریق هالوژن، با استفاده از ترکیبات هالوژن، آتش را خاموش می‌کنند. ترکیبات هالوژن، مواد شیمیایی هستند که با کاهش سرعت واکنش ‌های شیمیایی در آتش، آن را خاموش می‌کنند. این کپسول‌ ها، برای آتش‌ های کلاس A، B و C (آتش ‌های جامد، مایع و گاز) مناسب هستند.

کپسول ‌های اطفا حریق کف

کپسول ‌های اطفا حریق کف، با استفاده از کف، آتش را خاموش می‌کنند. کف یا فوم آتش نشانی، یک ماده خاموش کننده است که از ترکیب آب و مواد شیمیایی ساخته می‌شود. این کپسول ‌ها، برای آتش ‌های کلاس A(آتش ‌های جامد) مناسب هستند.

جعبه آتش نشانی

جعبه آتش نشانی یک محفظه فلزی است که کپسول آتش نشانی، شیلنگ آتش نشانی و سایر تجهیزات اطفا حریق را در خود جای می‌دهد. جعبه آتش نشانی معمولا در مکان ‌های پر تردد مانند راهروها، پله ‌ها و خروجی ‌ها نصب می‌شود.

شیلنگ ‌های آتش نشانی

شیلنگ ‌های آتش نشانی لوله ‌های بلندی هستند که برای انتقال آب یا مواد اطفا حریق از منبع به محل حریق استفاده می‌شوند.
بنابراین انواع سیستم‌ اطفا حریق دستی از مهم‌ ترین تجهیزات ایمنی هستند که می‌توانند در مواقع بروز آتش سوزی، از گسترش آتش و خسارات ناشی از آن جلوگیری کنند. با انتخاب نوع مناسب کپسول آتش نشانی و استفاده صحیح از آن‌ ها، می‌توانید ایمنی محیط خود را افزایش دهید.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک

سیستم های اطفا حریق اتوماتیک بدون دخالت انسان فعال می‌شوند. این سیستم ها در صورت تشخیص آتش، به طور خودکار اقدام به اطفا حریق می‌کنند و بلافاصله شروع به خاموش کردن آن خواهند کرد. سیستم های اطفا حریق اتوماتیک انواع مختلفی دارند که هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. در ادامه به بررسی انواع سیستم اطفا حریق اتوماتیک می‌پردازیم.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک آبی (اسپرینکلر)

سیستم اطفا حریق اتوماتیک آبی (اسپرینکلر) یکی از رایج ترین انواع سیستم های اطفا حریق اتوماتیک است. این سیستم از شبکه ای از لوله های آب و اسپرینکلر ها تشکیل شده است. اسپرینکلر ها لوله هایی هستند که در سقف یا دیوار نصب می‌شوند و در صورت افزایش دما یا دود، به صورت خودکار باز شده و آب را روی آتش می‌پاشند. سیستم اطفا حریق اتوماتیک آبی برای خاموش کردن انواع آتش سوزی ها، به ویژه آتش سوزی های ناشی از مواد جامد، مانند چوب، کاغذ و پلاستیک، مناسب است.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی از گازهای مختلف، مانند CO2، FM200، Novec 1230 و Inergen، برای خاموش کردن آتش استفاده می‌کند. این گازها با کاهش اکسیژن موجود در منطقه آتش سوزی، باعث خفگی آتش می‌شوند. سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی برای خاموش کردن آتش سوزی های ناشی از مواد جامد، مایع و الکتریکی مناسب است.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک فوم

سیستم اطفا حریق اتوماتیک فوم از فوم های مخصوصی برای خاموش کردن آتش استفاده می‌کند. این فوم ها با ایجاد لایه ای روی سطح آتش، از رسیدن اکسیژن به آن جلوگیری می‌کنند. سیستم اطفا حریق اتوماتیک فوم برای خاموش کردن آتش سوزی های ناشی از مایعات قابل اشتعال، مانند بنزین، نفت و گازوئیل، مناسب است.

سیستم اطفا حریق آیروسل یا پودری

سیستم اطفا حریق آیروسل، از یک مخلوط گاز و پودر برای خاموش کردن آتش استفاده می‌کند. آیروسل با سرد کردن مواد قابل اشتعال، از گسترش آتش جلوگیری می‌کند. سیستم اطفا حریق اتوماتیک پودری از پودرهای مخصوصی مانند کربنات پتاسیم برای خاموش کردن آتش استفاده می‌کند. این پودرها با ایجاد لایه ای روی سطح آتش، مانع از رسیدن اکسیژن به آن می‌شوند.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک مه آب

سیستم اطفا حریق اتوماتیک مه آب از آب به صورت مه برای خاموش کردن آتش استفاده می‌کند. مه آب با کاهش دمای آتش و کاهش غلظت اکسیژن موجود در منطقه آتش سوزی، باعث خاموش شدن آتش می‌شود. سیستم اطفا حریق اتوماتیک مه آب هم برای خاموش کردن آتش سوزی های ناشی از مواد جامد، مایع و الکتریکی کارایی دارد.

سیستم اطفاء حریق اتوماتیک vortex

سیستم اطفاء حریق اتوماتیک ورتکس یک سیستم نوین و پیشرفته است که از ترکیب گاز نیتروژن و سیستم مه آب استفاده می‌کند. این سیستم به صورتی عمل می‌کند که آب تحت فشار نیتروژن به ذرات بسیار ریز تبدیل می‌شود و سپس از نازل خارج خواهند شد. با استفاده از این سیستم هیبریدی آب و گاز، آتش به ‌طور همزمان مهار و خنک می‌شود. ذرات آب باعث خنک شدن آتش می‌شوند و نیتروژن باعث کاهش میزان اکسیژن و در نتیجه اطفا آتش خواهد شد.
این عملکرد منحصر به فرد این سیستم، آن را به یکی از موثرترین روش ‌های اطفاء حریق تبدیل کرده است. استفاده از سیستم اطفاء حریق اتوماتیک ورتکس، علاوه بر اینکه به اطفاء حریق کمک می‌کند، باعث کاهش خسارت ‌های ناشی از حریق می‌شود. این سیستم با استفاده از ترکیب مناسب آب و نیتروژن، بهبود عملکرد و کارایی را به همراه دارد و می‌تواند به عنوان یک راه حل موثر برای جلوگیری و مدیریت حریق ‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

سیستم اطفا حریق کفس

سیستم خاموش کننده کفس یا CAFS یک تکنولوژی نوین و کارآمد است که توسط کفسیران در کشور بومی سازی شده است‌. در اینجا آب، فوم و هوای فشرده با مقادیر مشخص با هم ترکیب و به سمت سوژه یا همان آتش نشانه گیری و پرتاب می شوند. این موضوع باعث می شود که مشارکت نیروی انسانی کم، و سطح ایمنی آنها بیشتر شود. فوم تولید شده از سمت این سیستم بسیار چسبناک است. به همین خاطر از شعله ور شدن دوباره آتش جلوگیری می شود. سامانه کفس در مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که شما با آتش سوزی های بزرگ و خطرناک رو به رو باشید.

انتخاب سیستم اطفا حریق مناسب

انتخاب انواع سیستم اطفا حریق مناسب به عوامل مختلفی بستگی دارد‌. نوع ساختمان شما، نوع موادی که در آن وجود دارد، فعالیتی که در آن انجام می شود، بودجه و … همه و همه در این انتخاب کردن سهیم هستند. نکته مهم ماجرا اینجاست که این انتخاب کردن نباید سلیقه ای باشد، بلکه نظر کارشناسان و ضوابط ساخت ساختمان از سمت آتش نشانی نیز به طور کامل باید در آن لحاظ شوند. فراموش نکنید که عدم نصب یک سیستم خاموش کننده آتش نوعی صرفه جویی نیست، بلکه ممکن است موجب از دست رفتن سرمایه به طور کامل شود.

سوالات متداول

1- آیا نصب سیستم اطفا حریق هوشمند برای همه ساختمان ها الزامی است؟ خیر. ساختمان های کوچک می توانند از نمونه های دستی بهره ببرند.

2- کدام سامانه اطفای حریق از همه قوی تر است؟ در حال حاضر سامانه کفس با وجود سرعت و دقت بالایی که در مهار آتش سوزی های بزرگ و خطرناک دارد به نسبت باقی سیستم ها پیشگام است.

3- آیا سامانه اعلام حریق نیز به اندازه سیستم اطفا مهم است؟ در مواقعی که شما از سامانه خاموش کننده هوشمند استفاده‌ می کنید وجود یک هشدار دهنده ضروری است چرا که این دو به عنوان مکمل در کنار هم کار می‌ کنند.