سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی بیشتر در محیط هایی کاربرد دارد که استفاده از آب یا سایر مواد خاموش کننده ممکن است به تجهیزات، اسناد، اطلاعات یا دارایی های موجود آسیب برساند. سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی با توجه به نوع عامل خاموش کننده، می تواند از طریق کاهش غلظت اکسیژن، جذب حرارت یا مختل کردن فرایند احتراق، آتش را مهار کند. انتخاب نوع سیستم اطفا حریق به شرایط محیط، نوع مواد قابل اشتعال، حساسیت تجهیزات و الزامات ایمنی بستگی دارد. در این مقاله از مجموعه کفسیران، با انواع سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی، کاربردها، نحوه عملکرد، مزایا، نکات ایمنی و عوامل موثر بر قیمت این سیستم آشنا می شوید.

انواع سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

از انواع سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی دی اکسید کربن یا CO2

سیستم اطفا حریق CO2 با استفاده از دی اکسید کربن، شرایط لازم برای ادامه احتراق را از بین می برد و آتش را مهار می کند. این سیستم بدون باقی گذاشتن مواد اضافی، گزینه ای مناسب برای برخی محیط های صنعتی و تجهیزات الکتریکی به شمار می رود. با این حال، غلظت بالای دی اکسید کربن می تواند سلامت افراد را به شدت تهدید کند. به همین دلیل، طراحی و اجرای این سیستم باید متناسب با شرایط محیط و با رعایت کامل الزامات ایمنی انجام شود.

سیستم اطفا حریق گازی با عوامل پاک

در این روش از گازهای بی خطره عنوان عوامل پاک در سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی استفاده می شوند. این گازهای بی خطر شامل موارد زیر می شوند:

سیستم اطفا حریق گازی با گازهای بی اثر

در سیستم های اطفا حریق مبتنی بر گازهای بی اثر، از گازهایی مانند نیتروژن و آرگون برای کاهش میزان اکسیژن موجود در محیط و جلوگیری از ادامه فرایند احتراق استفاده می شود. این سیستم ها با توجه به نوع گاز به کار رفته و ترکیب عامل خاموش کننده، در دسته بندی های مختلفی قرار می گیرند. چند نمونه از رایج ترین انواع آن عبارت اند از:

• سیستم اطفا حریق IG-01
• سیستم اطفا حریق IG-55

• سیستم اطفا حریق گازی IG-100 با نیتروژن
• سیستم اطفا حریق گازی IG-541 با ترکیب نیتروژن، آرگون و مقدار مشخصی دی اکسید کربن

یکی از نکات مهم در انتخاب این سیستم ها، حجم فضای تحت حفاظت و ظرفیت مورد نیاز برای ذخیره گاز است. از آنجا که تخلیه این گازها باعث کاهش اکسیژن محیط می شود، رعایت نکات ایمنی برای جلوگیری از به خطر افتادن افراد ضروری است.

سیستم اطفا حریق گازی Novec 1230

این روش با حذف حرارت باعث خاموش شدن آتش می شود. این نوع گاز پاک به صورت مایع ذخیره و به صورت گاز آزاد خواهد شد. این نوع اطفا بیشتر برای محافظت از تجهیزات حساس و فضاهایی مانند اتاق های سرور و مراکز داده مورد استفاده قرار می گیرد.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی هالوکربنی

این نوع گاز بی اثر خاصیت سمی ندارد و در زمان کمتر از ۱۰ ثانیه فعال می شود. در دو مدل سیستم اطفاء حریق گاز FM200 و سیستم اطفاء حریق HFC-125 وجود دارد. مدل اول با ایجاد سرما و برودت باعث اطفای حریق می شود و برای گاز هالون جایگزین مناسبی است.

مدل دوم با حذف حرارت باعث خاموش شدن حریق می شود. HFC-125 جریان الکتریکی را از خود عبور نمی دهد و گازی بی بو و بی رنگ است. خواص فیزیکی آن شبیه به هالون است.

قیمت سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

قیمت سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان برای تمام پروژه ها یک قیمت ثابت در نظر گرفت. نوع گاز خاموش کننده، ابعاد فضای تحت حفاظت، تعداد سیلندرها، تجهیزات کنترلی و هزینه نصب از مهم ترین عوامل تعیین کننده قیمت این سیستم هستند.

چه عواملی بر قیمت سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی تاثیر می گذارند؟

• نوع عامل خاموش کننده: قیمت سیستم های مبتنی بر CO2، گازهای بی اثر و عوامل پاک یکسان نیست و هزینه تامین و شارژ هر عامل نیز می تواند متفاوت باشد.
• ابعاد فضای تحت حفاظت: هرچه حجم فضای مورد نظر بیشتر باشد، ممکن است به مقدار بیشتری گاز و تجهیزات ذخیره سازی با ظرفیت بالاتر نیاز باشد.
• تعداد و ظرفیت سیلندرها: ظرفیت مورد نیاز، تعداد سیلندرها و تجهیزات جانبی آنها بر هزینه نهایی تاثیر می گذارد.
• تجهیزات تشخیص و کنترل حریق: نوع سیستم اعلام حریق، پنل کنترل، حسگرها، آژیرها، تجهیزات فرمان تخلیه و سایر اجزای مورد نیاز در قیمت نهایی موثر هستند.
• هزینه طراحی و نصب: طراحی مهندسی، اجرای لوله کشی، نصب نازل ها، راه اندازی و آزمایش عملکرد سیستم نیز باید در برآورد هزینه لحاظ شوند.
• شرایط پروژه و خدمات پس از فروش: شرایط محل نصب، نیاز به تجهیزات اضافی، سرویس دوره ای و امکان تامین قطعات و گاز برای شارژ مجدد می توانند هزینه کلی را تغییر دهند.

چگونه قیمت دقیق سیستم اطفا حریق گازی را دریافت کنیم؟

برای برآورد دقیق قیمت، ابتدا باید نوع فضای تحت حفاظت، حجم محیط، نوع خطر حریق و تجهیزات موجود بررسی شوند. پس از مشخص شدن این موارد، می توان نوع عامل خاموش کننده، ظرفیت سیلندرها و تجهیزات مورد نیاز را تعیین کرد و هزینه طراحی، تامین و نصب سیستم را برآورد کرد. برای دریافت قیمت متناسب با پروژه خود، بهتر است مشخصات فضای مورد نظر و نوع تجهیزات تحت حفاظت را در اختیار کارشناسان کفسیران قرار دهید تا راهکار مناسب بر اساس نیاز پروژه پیشنهاد شود.

اجزاء سیستم اطفا حریق گازی

از اجزای تشکیل دهنده سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی به گزینه های زیر می توان اشاره کرد:

1. راه انداز سیستم اطفاء حریق
2. نازل و لوله که باعث انتقال گاز به درون منبع می شوند.
3. سیلندر یا منبع که عامل اطفاء حریق در آن قرار دارد.

مجموعه کفسیران در زمینه تولید انواع تجهیزات آتش نشانی فعالیت است. این کمپانی سیستم های اطفای حریق را با طراحی منحصر به فرد و در دو دسته غیر الکتریکی و الکتریکی با کیفیت بالا تولید می کند. یکی از روش های که برای خاموش کردن آتش به ویژه شعله های ناشی از سوخت فسیلی و سوخت صنعتی استفاده می شود، سیستم CAFS است که این سیستم توسط مجموعه کفسیران ارائه می شود. صنایع و کارخانه های زیادی که دچار حریق می شوند از سیستم CAFS استفاده می کنند که این روش برای آن ها بسیار موثر است.

کاربرد سیستم اطفا حریق گازی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی می تواند در اماکن مختلفی نصب و مورد استفاده قرار بگیرد. از جمله آنها می توانیم به موتورخانه ها، موزه ها و مراکز تصویربرداری اشاره کنیم. از آنجایی که سیستم اطفا حریق آبی می تواند به اقلام کاغذی آسیب برساند استفاده از این سامانه در مراکز نگهداری اسناد و مدارک و کتابخانه ها نیز متداول است. اتاق کنترل برق و مراکز کنترل کننده اطلاعات نیز از دیگر موارد این حوزه هستند

نحوه عملکرد سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی با تشخیص حریق و تخلیه کنترل شده عامل خاموش کننده، آتش را در فضای تحت حفاظت مهار می کند. برخی عوامل با کاهش غلظت اکسیژن، برخی با جذب حرارت و برخی با مختل کردن فرایند احتراق عمل می کنند. در سیستم اعلام حریق خودکار، آشکارسازهای حریق پس از شناسایی نشانه های آتش سوزی، سیگنال های مربوطه را به پنل مرکزی کنترل ارسال می کنند تا اقدامات لازم برای هشدار و مدیریت وضعیت انجام شود. پس از تایید شرایط حریق و اجرای توالی کنترلی طراحی شده، هشدارهای لازم فعال می شوند و عامل خاموش کننده از طریق سیلندرها، لوله ها و نازل ها در محیط تخلیه می شود. در ادامه این مراحل را شرح می دهیم.

• شناسایی حریق: سامانه ذکر شده با بهره گیری از سنسور های حساس به دود و دما وجود آتش را تشخیص می دهد. در این وضعیت سیگنالی که حامل این خبر است به سیستم اصلی ارسال می شود.
• اعلام آتش سوزی: اگر این سیگنال توسط واحد مرکزی داده ها به تایید برسد، سیگنال دیگری از شرح حادثه رخ داده به واحد کنترل کننده ارسال شده، و دستگاه به واسطه هشدار دهنده های صوتی و تصویری وجود آتش را اطلاع رسانی می کند.
• ایجاد فشار به محیط: سیلندر های سیستم گاز را در فضا پخش می کنند. پایداری بالا، تغییر حالت فیزیکی، و سرعت بالای پخش از جمله ویژگی های این گاز خاموش کننده است.
• کم کردن دما: خاموش کننده ای که در سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی به کار رفته است علاوه بر محدود کردن اکسیژن خاصیت خنک کنندگی هم دارد.
• پاکسازی محیط: زمانی که آتش خاموش شود سیستم اطفا حریق گازی به طور خودکار خاموش می شود بدون آنکه پسماندی را به جای بگذارد. 

چرا استفاده از سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی ضروری است؟

این نوع سیستم می تواند در بسیاری از موقعیت ها جایگزین اسپرینکلر ها شود. انبار ها، اتاق های سرور، و موزه ها از جمله مکان هایی هستند که به حضور این سامانه خاموش کننده نیازمندند. بدیهی است که استفاده از مواد خاموش کننده مایع یا آب برای بسیاری از اماکن زیان آور است. مایعات می توانند آسیب جبران نشدنی را به سیستم های الکترونیکی بزنند و موجب پاک شدن داده ها شوند. با این حال، انتخاب سیستم اطفا حریق باید بر اساس نوع خطر، ویژگی های فضای تحت حفاظت و الزامات ایمنی انجام شود. سیستم اطفا حریق گازی در همه شرایط جایگزین سیستم های آبی نیست و در بعضی پروژه ها ممکن است استفاده از چند روش مکمل برای تامین ایمنی لازم باشد.

ملاحظات ایمنی بهره گیری از سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

در بسیاری از موارد ممکن است سیستم اطفا حریق گازی به تنهایی نتواند آتش را مهار کند. در این وضعیت می توانید از روش های مکمل دیگری مثل فوم یا آب نیز بهره ببرید. افزون بر آن باید مقدار مناسبی از گاز را در هوا منتشر کنید. این مقدار باید به اندازه ای باشد که آتش را خاموش کند و در حین حال آسیبی را به افراد حاضر در آنجا نرساند. توصیه می کنیم که پس از اتمام عملیات از نابودی حریق در بخش های مختلف آن مکان اطمینان حاصل کنید. در این حالت احتمال اشتعال دوباره آتش کمتر می شود.

مزایای سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

سیستم های اطفا حریق اتوماتیک گازی به دلیل عملکرد سریع و ویژگی های خاص خود، گزینه ای مناسب برای محافظت از محیط های حساس در برابر آتش سوزی محسوب می شوند. مهم ترین مزایای این سیستم ها عبارت اند از:

• عدم ایجاد آلودگی و مواد باقی مانده: بسیاری از گازهای خاموش کننده پس از تخلیه، اثری از مواد جامد یا رسوبات بر جای نمی گذارند و به همین دلیل، نیاز به نظافت پس از اطفا کاهش می یابد.
• حفاظت از تجهیزات حساس: برخلاف روش های اطفا مبتنی بر آب، این سیستم ها می توانند بدون خیس شدن تجهیزات، از دستگاه های الکترونیکی، سرورها و مدارهای حساس در برابر حریق محافظت کنند.
• کاربرد در محیط های تخصصی: امکان استفاده از این فناوری در اتاق های سرور، مراکز داده، اتاق های کنترل، آرشیو اسناد و سایر فضاهایی که حفظ تجهیزات و اطلاعات اهمیت بالایی دارد، وجود دارد.
• عملکرد خودکار هنگام بروز حریق: در صورت تجهیز سیستم به آشکارسازها و مدارهای کنترلی مناسب، شناسایی آتش و فعال شدن فرایند اطفا می تواند بدون دخالت مستقیم اپراتور انجام شود.
• سرعت بالای اطفای حریق: سیستم های گازی با انتشار سریع عامل خاموش کننده، به مهار آتش و جلوگیری از گسترش آن کمک می کنند.
• امکان انتخاب گاز متناسب با نیاز محیط: با توجه به نوع تجهیزات، ویژگی های فضای مورد نظر و الزامات ایمنی، می توان عامل اطفا مناسب را برای هر پروژه انتخاب کرد.
• کاهش هزینه های پس از حادثه: در بسیاری از موارد، نبود آب و مواد جامد باقی مانده باعث کاهش هزینه های مربوط به پاکسازی، خشک کردن تجهیزات و بازیابی محیط پس از عملیات اطفا می شود.

آیا وجود سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی می تواند برای انسان خطر ساز باشد؟

بله، انسان با کمک اکسیژن نفس می کشد و سامانه اطفا حریق گازی این عنصر را در هوا محدود می کند. پس اگر مقدار بالایی از این گاز در هوا وجود داشته باشد ممکن است افراد را دچار خفگی یا مسمومیت کند. البته بروز این اتفاقات به میزان گاز و مقدار زمانی که فرد در معرض آن قرار می گیرد نیز بستگی دارد. لازم به ذکر است که اگر فرد با سیلندر یا مایع موجود در آنها برخورد کند ممکن است آن قسمت از پوست دچار یخ زدگی شود. گاز ساطع شونده از سامانه برای چشم ها نیز مضر است. توصیه می کنیم در صورت برخورد با. آن چشم ها را با آب زیاد شستشو داده و به پزشک مراجعه کنید.

مقایسه سیستم اطفاء حریق گازی و آبی

در برخی از مکان ها مانند کتابخانه در هنگام آتش سوزی استفاده از سیستم اطفا حریق آبی باعث می شود، خسارت زیادی به بار بیاید. به همین دلیل از سیستم اطفا حریق گازی استفاده می شود. این سیستم بعد از ۱۰ ثانیه فعال می شود و می تواند، حریق را خاموش کند. استفاده از سیستم اطفای حریق آبی یاعث می شود بعد از آتش سوزی به زمان طولانی نیاز باشد تا محیط تمیز و قابل استفاده شود؛ ولی استفاده از سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی موجب شده است، محیط نیاز کمتری به تمیز کردن داشته باشد و در زمان کوتاهی راه اندازی شود. همچنین استفاده از سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی برای تمام مکان های حریق مقرون به صرفه است و امکان استفاده از آن وجود دارد؛ ولی از سیستم اطفای حریق آبی در تمام سازمان ها نمی توان استفاده کرد. در جدول زیر به طور خلاصه این دو سیستم اطفای حریق را با هم مقایسه کرده ایم.

در هنگام بروز آتش در برخی از مکان ها استفاده از تجهیزات اطفای حریق مانند کپسول آتش نشانی، فوم آتش نشانی، آب و مه آب باعث آسیب دیدن تجهیزاتی می شود که در مکان مورد نظر وجود دارد. به همین دلیل از سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی برای خاموش کردن آتش استفاده می شود. در این سیستم از گازهای بی خطر برای خاموش کردن حریق استفاده می شود. این سیستم در دو مدل سیستم اطفای حریق گازی دی اکسید کربن و سیستم اطفای حریق با عوامل پاک وجود دارد. سیستم اطفای حریق گازی با دو روش کاهش اکسیژن و حذف حرارت باعث خاموش شدن آتش می شود. مجموعه کفسیران تولید کننده انواع تجهیزات اطفای حریق از جمله سیستم CAFS است و شما می توانید برای سفارش هر نوع سیستم اطفای حریق با مجموعه ما ارتباط بگیرید.

سوالات متداول

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی چیست و چگونه کار می کند؟

سیستم اطفا حریق گازی روشی است که در آن از گازهای بی خطر برای خاموش کردن حریق استفاده می شود. این سیستم با کاهش اکسیژن یا حذف حرارت محیط باعث خاموش شدن آتش می شود. عملکرد آن شامل شناسایی حریق با سنسورها، اعلام آتش سوزی، پخش گاز در محیط و خاموش کردن حریق بدون ایجاد پسماند است.

سیستم اطفا حریق گازی چه تفاوتی با سیستم اطفا حریق آبی دارد؟

سیستم گازی نیازی به تمیز کاری پس از خاموش شدن ندارد و خسارت کمی به محیط وارد می کند، در حالی که سیستم آبی ممکن است تجهیزات را آسیب بزند و به زمان بیشتری برای پاکسازی نیاز داشته باشد. همچنین سیستم گازی برای محیط هایی مانند اتاق های سرور، موزه ها و کتابخانه ها مناسب است.

آیا استفاده از سیستم اطفا حریق گازی برای انسان خطرناک است؟

بله، در صورت کم شدن بیش از حد اکسیژن ممکن است خطر خفگی ایجاد شود. همچنین گازهای ساطع شده می توانند به پوست، چشم ها و دستگاه تنفسی آسیب برسانند. به همین دلیل در هنگام استفاده از این سیستم باید اقدامات ایمنی لازم رعایت شود.