زمانی که یک آتش سوزی اتفاق می افتد، آتش نشان ها باید به سرعت به محل وقوع حادثه منتقل شوند‌. البته که این انتقال بدون وجود مقادیر زیادی از مواد خاموش کننده و تجهیزات اطفا سودی ندارد. بله درست است، این پروسه توسط خودروهای آتش نشانی و یا ماشین هایی که به پکیج های خاص تجهیز شده اند، اتفاق می افتد. در این میان خودرو آتش نشانی واترمیست و پکیج های خاموش کننده کفس بیش از دیگران مورد توجه قرار گرفته اند. در ادامه با معرفی هر یک از این سیستم ها و بررسی کاربردها و تفاوت هایشان شما را در یک انتخاب بدون نقص یاری می کنیم.

خودرو آتش نشانی واترمیست

بهتر است پیش از هر اقدامی، خودرو آتش نشانی واترمیست را به شما معرفی کنیم. عبارت واترمیست به ترکیبی از مه و آب اشاره دارد. این ماشین‌ها طوری ساخته شده اند که آب را با فشار زیادی از نازل ها عبور داده و آنها را به قطرات ریز منسجم شده تبدیل کنند. مه ایجاد شده از سمت این سیستم به راحتی به سمت آتش کشیده شده و آن را سرد و خاموش می کند. زمانی که مه آب با شعله های آتش تماس پیدا می کند، با سرعت بالایی تبخیر شده و مقدار قابل توجهی از بخار را تولید می کند. این اتفاق دو پیامد دارد. اول اینکه دمای محیط تا حد زیادی کاهش پیدا می کند و دوم اینکه اکسیژن دریافتی حریق کم می شود. ترکیب این دو عامل در کنار هم آتش را خاموش می کند. بر خلاف انتظارتان خودرو آتش نشانی واترمیست مصرف آب کمی دارد و در مقایسه با روش های سنتی اطفای حریق بسیار به صرفه تر است. با اینکه حجم آب مصرفی تا چند برابر کمتر می شود، راندمان سیستم همچنان بالا می ماند. این یکی از مهم ترین ویژگی های این نوع ماشین ها است.
بسیاری از مکان ها در صورت آتش سوزی به حضور موثر آب نیاز دارند. اما این ماده می تواند به ساختار داخلی آنها آسیب برساند. بیمارستان ها، موزه ها، مراکز داده، اتاق های برق و … نمونه های بارزی در این دسته هستند. با این حال خودروی واترمیست می تواند با حداقل آب مصرفی این خسارات را کم و کمتر کند.

معرفی پکیج کفس یا CAFS

سیستم CAFS به نوعی فوم فشرده شده اشاره دارد که از ترکیب آب، فوم و هوا بدست می آید. فومی که با این فرمول ساخته می شود دارای بافتی منسجم است که حجم کمی از آن مقدار قابل توجهی از آتش را خاموش می کند. زمانی که پکیج کفس مقدار مشخصی از فوم را به سمت حریق پرتاب می کند، فوم مثل پتویی از جنس کف روی آن را می پوشاند، آتش را سرد می کند و اکسیژن در دسترس آن را کاهش می دهد. به دنبال این روند آتش خاموش می شود.
واترمیست ها طوری طراحی شده اند که حذب حرارت و ایجاد بخار آب اولویتشان باشد. این در حالی است که پکیج های کفس از تکنیک ایزوله کردن و پوشش دهی آتش استفاده می کنند. بر خلاف نمونه قبلی که تنها در موقعیت های خاصی استفاده می شود، این پکیج با نصب بر روی ماشین های آتش نشانی می تواند در خاموشی حریق هایی که نتیجه اشتعال مایعات، اتصالی برق و مواد شیمیایی هستند مفید واقع شود. ماده کفس دارای چسبندگی بالایی است. این موضوع احتمال اشتعال دوباره آتش را به حداقل می رساند. در ادامه نمونه‌هایی از این پکیج ها را ذکر می کنیم.

• پکیج کفس برای خودروهای سبک: این نمونه مناسب خودروهای واکنش سریعی مثل وانت است. مصرف آن پایین است و برای اطفای آتش در همان لحظات اولیه ساخته شده است.
• پکیج کفس برای خودروهای نیمه سنگین: این مدل بر روی کامیونت ها نصب می شود. ظرفیت داخلی آن برای جذب آب و فوم بیشتر است و معمولا برای اطفای حریق سوله ها و انبارها کاربرد دارد.
• پکیج کفس برای ماشین های سنگین: این مدل به طور مستقیم بر روی ماشین های آتش نشانی نصب می شود. تولید فوم به دو صورت خشک و تر آن را برای عملیات های میدانی و شهری مناسب می سازد.
• پکیج کفس پالایشگاهی و صنعتی: زمانی که صنایع نفت و گاز یا پتروشیمی دچار حریق می شوند، این پکیج به میان می آید. برد پرتاب بالا و امکان خاموشی حریق های مایع از جمله ویژگی های آن است.

مقایسه خودرو آتش نشانی واترمیست با پکیج‌های کفس

با اینکه هر دو سامانه نام برده برای خاموشی حریق ساخته شده اند، از نظر ساختاری و عملکردی دارای ویژگی های متفاوتی هستند. به همین علت نمی توان یکی را جایگزین دیگری کرد. در ادامه برخی از تفاوت های آن را برایتان ذکر می کنیم تا مقایسه میان این دو مورد برایتان آسان تر باشد.

• سیستم کفس در مقایسه با واترمیست گزینه تخصصی تری برای استفاده های صنعتی محسوب می شود.
• اگر قرار است صرفا بر روی کارایی شهری و تجهیزات حساس تمرکز کنید، واترمیست انتخاب بهتری است.
• واترمیست در مقایسه با سامانه کفس هزینه عملیاتی کمتری دارد.
• واترمیست برای حریق کوچک و کفس برای آتش سوزی های بزرگ مناسب است.
• کفس آب بیشتری را در مقایسه با واترمیست مصرف می کند.
• واترمیست پروسه خاموشی آتش را بدون آسیب به تجهیزات انجام می‌دهد.
• سامانه کفس فرایند اطفای حریق را بدون احتمال بازگشت دوباره آن انجام می دهد.
• واترمیست برای گروه خاصی از حریق ها نه تنها کارساز نیست، بلکه ممکن است خطرساز باشد.

خودروی واترمیست چه کاربردهایی دارد؟

گاهی اوقات ممکن است افراد در انتخاب کفس یا واترمیست دچار سردرگمی شوند. بدیهی است که در این انتخاب باید خطرات واقعی آن مجموعه در نظر گرفته شود. خودرو آتش نشانی واترمیست معمولا در موقعیت هایی حضور پیدا می کند که دسترسی به منابع آبی کم است و یا عملیات اطفا باید با کمترین میزان خسارت به محیط یا وسایل انجام شود. این خودرو همچنین می تواند برای عملیات های پایه ای که قرار است به در همان لحظات اولیه به کانون آتش هجوم ببرند نیز حضور پیدا کند. نکته قابل تامل درباره این سامانه، امکان تجهیز ماشین های سنگین و نیمه سنگین است. این خودرو ها در زمان حریق با سرعت بیشتری ترافیک شهری را دور می زنند. این موضوع کاهش زمان تلف شده کمک می کند. تاسیسات برقی، مراکز مخابراتی، فرودگاه‌ها، بیمارستان ها و غیره از جمله استفاده کنندگان این خودروها به حساب می آیند.

پکیج CAFS برای چه کاربردهایی مناسب‌ تر است؟

زمانی که شما با آتش سوزی ناشی از مایعات یا حریق های بسیار بزرگ رو به رو هستید، سامانه کفس بیشترین بهره وری را از خودش نشان می دهد. فوم تولید شده از سمت این سیستم ها می تواند لایه رویی آتش را محاصره کرده و از بروز دوباره آن جلوگیری به عمل آورند. پکیج های کفس امکان پرتاب فوم از راه دور را فراهم می کنند. این موضوع سبب شده است که درصد دخالت نیروی انسانی به حداقل رسیده و به دنبال آن خطرات احتمالی آن نیز کمتر شود. مراکز لجستیکی، سوله های نگهداری مواد شیمیایی، جایگاه های عرضه سوخت و ..‌. از جمله استفاده کنندگان این پکیج هستند.

واترمیست بهتر است یا پکیج‌ های کفس؟

تا به اینجای کار ممکن است یک سوال مهم ذهن تان را به خودش مشغول کرده باشد. آن هم این است که خودرو آتش نشانی واترمیست بهتر است یا پکیج های کفس؟ خب باید بگوییم که پاسخ قطعی برای این پرسش وجود ندارد. چرا که این شرایط است که برایتان تصمیم می گیرد که کدام گزینه بهترین باشد. اگر قرار است میزان مصرف آب را به حداقل رسانده و از بروز آسیب به مراکز حساس جلوگیری کنید خودروی واترمیست بهترین انتخاب است. این سامانه با واکنش سریع خود در همان لحظات اولیه اطفا آن را به راحتی هرچه تمام خاموش می کند.
اما ممکن است در موقعیتی قرار بگیرید که آتش سوزی بزرگ تر از حد انتظارتان باشد. یا آتش ایجاد شده نتیجه احتراق مایعات، مواد شیمیایی، آهن آلات و یا اتصالی دستگاه ها باشد. در این حالت بهره گیری از آب به عنوان ماده خاموش کننده نه تنها کارساز نیست بلکه می تواند فاجعه ساز باشد. در این موقعیت سیستم CAFS و پکیج های وابسته به آن به کمک تان می آیند.

سوالات متداول

1- آیا می توان از هر دو سیستم به طور ترکیبی استفاده‌ کرد؟ بله. بهره مندی از هر دوی آنها تحت شرایط خاصی می تواند سرعت خاموشی آتش را بیشتر کند.
2- آیا کفس و واترمیست به طور کامل می توانند جایگزین هم شوند؟ خیر. هر یک از آنها دارای ویژگی هایی هستند که در دیگری وجود ندارد.
3- آیا سامانه کفس می تواند آتش هایی که نتیجه سوختن جامداتی مثل چوب، کاغذ یا پارچه هستند را مهار کند؟ بله. این سیستم این فرایند را به راحتی هرچه تمام انجام می دهد.