بوستر پمپ آتش نشانی

فرض کنید در محلی سکونت دارید که در آنجا آتش سوزی رخ داده است. در این شرایط اولین کاری که باید انجام دهید خارج کردن افراد آسیب پذیر و دسترسی به هوزریل و جعبه آتش نشانی ساختمان است. شما باید به وسیله شیر و کپسول آتش نشانی که در آنجا نصب شده است حریق را تا حدودی کنترل کنید‌. حال اگر با باز کردن شیر آتش نشانی فشار آب خارج شده بسیار کم باشد چه اتفاقی می افتد؟ اهمیت ساخت بوستر پمپ آتش نشانی اینجاست که مشخص می شود. شاید برایتان جالب باشد که بدانید این وسیله کاربردی یک جایگزین مدرن تر هم دارد. در ادامه توضیحات بیشتری را درباره چیستی این دو دستگاه ارائه می دهیم.

بوستر پمپ آتش نشانی چیست؟

بوستر نوعی تقویت کننده است که در کنار پمپ ها و در مخازن قرار می گیرد. ممکن است پمپ بتواند آب را به تمام جریانات ارسال کند اما فشار آن به حد کافی نباشد. در چنین شرایطی بوستر حد فشار و دبی را ایجاد کرده و سرعت انتقال آب را بیشتر می کند. بوستر پمپ آتشنشانی یکی از مهم ترین تجهیزات اطفای حریق است. در بسیاری از مواقع آتش نشانان و سایر نیروی انسانی با بهره گیری از مخازن و شلنگ های آب آتش را خاموش می کنند. حال اگر فشار آب کم باشد پروسه خاموش کردن آتش آن طور که باید پیش نمی رود. بوستر ها معمولا در کنار دو پمپ و دو تابلوی برق جایگذاری می شوند. البته این قاعده همیشگی نیست. این موضوع به طراحی و نوع چیدمان آن هم بستگی دارد.

اجزای بوستر پمپ آتشنشانی

اگر هنوز هم برایتان سوال است که بوستر پمپ آتش نشانی چیست؟ شاید با بررسی اجزای کلی این وسیله بتوانیم به شما کمک کنیم که یک درک کلی از آن داشته باشید. البته این قطعات ممکن است بسته به نوع تقویت کننده متفاوت باشد.

• پمپ
• کنترلر
• لوله کشی
• جوکی
• سوپاپ
• گیج فشار
• تابلو برق
• ظرفیت بوستر
• بوستر پمپ آتش نشانی

کاربرد بوستر پمپ آتشنشانی

همان طور که پیش تر به آن اشاره کردیم بوستر پمپ آتشنشانی در کنار پمپ و سیستم های اطفا حریق آبی مثل اسپرینکلر قرار می گیرد‌. با وجود این تقویت کننده می توانید اطمینان حاصل کنید که سامانه خاموش کننده آبی شما کارایی و قدرت لازم را برای اطفای حریق دارد. این دستگاه عموما در ساختمان ها و سایر مکان هایی نصب می شود که منبع آب شهری و فشار اندک آن نمی تواند پاسخگوی نیازهای هیدرولیکی شود. ساختمان های مرتفع، مناطق روستایی، تاسیسات صنعتی و … مثال های واضحی در این باره هستند.

بررسی طراحی و چیدمان در بوستر پمپ آتش نشانی

طراحی یک بوستر پمپ آتش نشانی باید بر اساس دو عامل نیاز شبکه ی اطفا، و شرایط واقعی ساختمان صورت گیرد. شاید فکر کنید در این مسیر انتخاب یک پمپ با توان بالا کفایت کننده است. این در حالی است که باید تعیین شود این سیستم در زمان وقوع آتش سوزی به چقدر فشار و آب نیاز دارد. در اینجا محرک هایی مثل تعداد تجهیزات اطفا، مسیر لوله کشی، متراژ ساختمان، تعداد طبقات و … هر کدام به نوعی موثر هستند‌. بنابراین باید در حین طراحی و چیدمان بوستر پمپ آتش نشانی به آنها توجه کرد.

در اکثر چیدمان ها، بوستر از کنار هم قرار گرفتن جوکی، رزرو و پمپ اصلی ساخته می شود. بعد از آن هم پمپ با کمک کلکتور های مکنده به شبکه اصلی راه می یابند. در اینجا تابلوهای کنترل کننده برای مدیریت کردن ریز به ریز فعالیت های پمپ ها تعبیه شده اند. لازم به ذکر است که محل قرارگیری پمپ ها باید طوری انتخاب شود که فرد به راحتی بتواند به آنها دسترسی پیدا کرده و آنها را بازدید، تعمیر یا سرویس کند. نزدیکی پمپ به منبع آب نیز نکته مهم دیگری است که کمتر کسی به آن توجه می کند. 

البته این طراحی در اینجا تمام نمی شود. تعیین مسیر لوله های ورودی و خروجی، تجهیزات اندازه گیری و شیرآلات خیلی مهم است. همچنین باید فضایی کافی برای رفت و آمد و تعمیرات بوستر در نظر گرفته شود. اگر این طراحی و چیدمان به صورت اصولی انجام شود، این مجموعه در زمان وقوع آتش سوزی می تواند به راحتی و بدون اتلاف وقت در اختیار سامانه اطفا حریق قرار بگیرد.

نوع های مختلف پمپ آتشنشانی

بوستر پمپ آتش نشانی قیمت گذاری پیچیده ای دارد. چرا که آنها می توانند از لحاظ شکل ظاهری و نحوه کارکردشان به گروه های مختلفی دسته بندی شوند. مثلا پمپ های آتش نشانی افقی از یک بدنه با همین زاویه ساخته شده اند که همین شکل ظاهری چگونگی نگهداری آنها را آسان تر می کند. این نمونه از تقویت کننده ها اصولا در ساختمان های بزرگ و مرتفع نصب می شوند. در ادامه نمونه های دیگری از بوستر پمپ آتشنشانی را شرح می دهیم.

بوستر عمودی

این نوع تقویت کننده ها با زاویه عمود در کنار پمپ ها نصب می شوند. همچنین کلیه اتصالات آنها طوری طراحی شده است که در یک خط عمود قرار بگیرد. استفاده از این دستگاه ها در ساختمان های کوچک، ادارات و در کل سازه های ساختمانی کم ارتفاع رواج دارد.

بوستر End Suction

این اقلام که با شکل ظاهری مربع یا مستطیل ساخته می شوند، از پروانه (توربین) های کوچک و بزرگ بسیاری تشکیل شده اند که با چرخش آنها آب موجود در مخازن با فشار بیشتری از شیرآلات خارج می شود. این نمونه هم مانند بوستر قبلی در ساختمان های کوچک و کوتاه نصب می شود.

بوستر چند مرحله ای

این مدل از بوستر پمپ آتش نشانی قیمت بیشتری را به خود اختصاص می دهند چرا که چندین مدل مختلف از پروانه ها را در خود جای داده است. این دستگاه دارای فشار و قدرت بالایی است. پس برای نصب در ساختمان های بزرگ و طویل مناسب است. لازم به ذکر است که تمام پمپ های این دسته لزوما حاوی چندین پروانه نیستند.

تقویت کننده دور متغیر

تقویت کننده دور متغیر به گونه ای طراحی شده است نه می تواند فشار را با توجه به قدرت پمپ و میزان آب موجود در مخزن کم و زیاد کند. افزون بر آن شما می توانید با اعمال برخی تغییرات گاهی از فشار بالای آب، و گاهی دیگر از فشار اندک آن استفاده کنید. بر خلاف انتظارتان مقدار آب موجود در مخزن نمی تواند تعيين کننده عملکرد این محصول باشد.

تقویت کننده دور ثابت

با کمی دقت به نام این سازه می توان کارایی آن را حدس زد؛ بوستر پمپ آتشنشانی ثابت طوری طراحی شده است که با کم یا زیاد شدن جریان آب توسط پمپ و مخزن فشار اولیه خود را حفظ می کند. در واقع قدرت این سازه تحت هر شرایطی ثابت است. نا گفته نماند که پمپ متغیر خودش سرعت متغیر ندارد. شیوه کاری این دستگاه با توجه به دبی یا فشار تعیین می شود.

نحوه کار با بوستر پمپ آتش نشانی

زمانی که اطفا حریق رخ می دهد، سامانه اعلام حریق این رویداد را تشخیص می دهد. به محض رویت این اتفاق سیگنالی به مدار کنترل کننده بوستر ارسال شده و موتور موجود در پمپ فعال می شود. در این مرحله پمپ آب مورد نیاز خود را مخازن دریافت کرده و فشار انتقال آن را بیشتر و بیشتر می کند. در آخر نیز این آب با فشار بالا از طریق یک نازل مانند شلنگ آتش نشانی به بیرون پاشیده می شود. زمانی باید منتظر استارت کاری سیستم باشید که با افت فشار و هشدار از سمت کنترلر مواجه شوید. البته فعال شدن جریان آب نیز می تواند موجب این افت شود.

نحوه نصب بوستر پمپ آتشنشانی 

شاید فکر کنید که پروسه نصب یک بوستر تنها در جای دادن چند پمپ بر روی یک شاسی و وصل کردن لوله ها به هم خلاصه می شود. این در حالی است که این فرایند بسیار حساس بوده و باید سیری از جزئیات در آن رعایت شود. برای شروع، محل نصب بوستر را از نظر میزان دسترسی، مقاومت کف، تهویه، ابعاد و … بررسی می کنند. بعد از آن پایه یا شاسی باید در حالتی که تراز باشد نصب شود. در مرحله بعدی پمپ ها و سایر تجهیزات بر روی آن قرار می گیرند‌.

البته که این پایان این فرایند نیست. در گام بعدی مسیر دهش و مکش را تعیین و آن را به کلکتور مخصوص خودش وصل می کنند. در اینجا قطر و طول لوله ها باید با دبی و فشار مورد نیاز آب سازگاری داشته باشد. در این صورت افت فشارهای غیر ضروری در این مسیر به حداقل می رسد. نصب تجهیزات اندازه گیری، شیر یک طرفه و شیر قطع و وصل نیز در همین حین انجام می شود. در ادامه این مراحل را به صورت تیتر وار برایتان آورده ایم.

• آماده سازی محل نصب بوستر و اجرای فونداسیون 
• نصب کردن پایه به صورت تراز
• نصب بوستر پمپ
• وصل کردن لوله های دهش و مکش 
• نصب تجهیزات کنترلی، کلکتور و شیر آلات 
• وصل کردن تابلو برق و سایر تجهیزات وابسته به راه اندازی خودکار 
• تست عملکرد سیستم،‌ پمپ ها و میزان فشار

بوستر پمپ آتش نشانی

قیمت بوستر پمپ آتش نشانی ممکن است بر اساس معیارهای متعددی تعیین شود. اما عمده آنها به محض دریافت اولین سیگنال آماده انجام فعالیت هستند. این سیستم همچنين دارای برخی تجهیزات پشتیبانی کننده است که حتی در زمان قطعی برق نیز نیروی مورد نیاز بوستر پمپ آتشنشانی را تامین می کنند. این فرایند می تواند به کمک یک موتور دیزلی یا منبع انرژی انجام شود‌. طراحان ساختمان عموما مکان خاصی را برای نصب بوستر پمپ آتشنشانی در نظر می گیرند. این مکان به سیستم روشنایی، برق اضطراری و سایر امکانات این چنینی مجهز می شود. توصیه می کنیم بوستر پمپ آتش نشانی را هر چند وقت یکبار تست کرده و از کارایی درست آن مطمئن شوید.

تفاوت بوستر آتش نشان و آبرسان

احتمالا با این پرسش رو به رو می شوید که دو بوستر پمپ آتش نشانی و آبرسانی چه تفاوتی با دیگری دارند؟ در پاسخ باید بگوییم بوستر پمپ آتشنشانی به طور خاص برای تکمیل کردن سیستم اطفا حریق طراحی شده است. این نوع تقویت کننده می تواند در شرایط ضروری فشار آب را چندین برابر کند. این در حالی است تقویت کننده آبرسان تنها می تواند با اعمال کمی فشار آب را به سیستم های لوله کشی برساند و برای استفاده های خانگی مناسب باشد.

البته شما می‌ توانید در شرایط مشابه از محصولی انحصاری از کفسیران به نام سیستم ثابت نیز استفاده‌ کنید. سیستم ثابت مانند بوستر کار می کند با این تفاوت که دارای فشار قوی تر، عمر بالاتر، و قیمت مناسب تری است. سیستم فشار ثابت به هیچ عنوان با کم و زیاد شدن فشار آب دچار نوسان نمی شود. شما می توانید این سامانه را از مجموعه بزرگ کفسیران تهیه کنید. کفسیران ضمن تولید این نوع تقویت کننده در امر تولید سیستم خاموش کننده کفس نیز دست دارد.

بررسی تفاوت های جوکی پمپ، پمپ رزرو و پمپ اصلی

بوستر پمپ آتش نشانی، از کنار هم قرار گرفتن چندین پمپ ساخته شده است که هر یک وظیفه متفاوتی را به دوش می کشد. در اینجا پمپ اصلی طوری طراحی شده است که دبی و فشار را در زمان وقوع حریق تامین و کنترل کند. در واقع درصد قابل توجهی از توان پمپاژ از این قسمت نشات می گیرد. زمانی این پمپ را وارد مدار می کنند که فشار از حد تعیین شده کمتر شده باشد و نیاز واقعی به آب وجود داشته باشد. 

در این میان پمپ رزرو معمولا به عنوان یک اطمینان دهنده یا تقویت کننده در نظر گرفته می شود. در واقع اگر پمپ اصلی به هر دلیلی نتواند نیاز سیستم را برآورده کند، پمپ رزرو در اینجا وارد عمل می شود. این در حالی است که جوکی پمپ به نسبت دو مورد قبلی دارای ظرفیت کمتری است. این بخش از افت فشار های جزئی جلوگیری کرده و از روشن شدن بی دلیل پمپ های اصلی جلوگیری به عمل می آورد. با وجود این توضیحات، تفاوت های این سه پمپ به شرح زیر است.

• پمپ رزرو: افت جریان های جزئی را جبران می کند.
• جوکی پمپ: زمانی که پمپ اصلی عمل نکند از آن پشتیبانی می کند.
• پمپ اصلی: آب و فشار مد نظر را در حین حریق تامین می کند.

آیا جایگزینی برای بوستر پمپ آتش نشانی وجود دارد؟

جواب این سوال خیلی ساده است،‌ بله، یک جایگزین قوی تر و البته جدیدتر برای بوستر پمپ آتش نشانی وجود دارد، آن هم سیستم ثابت اتوماتیک کفس است. این سامانه از قبل تنظیم شده است. پس تلفیقی از کارکرد الکتریکی به همراه دخالت انسانی را برایتان می سازد. تامین تغذیه لوله کشی های بزرگ صنعتی که ریسک بروز حریق در آنها زیاد است، اولین و مهم ترین کارایی این پکیج ها است. بر خلاف انتظارتان این سامانه مقرون به صرفه است. چرا که استهلاک کمی دارد و آب و مواد خاموش کننده کمتری را مصرف می کند. افزون بر آن می تواند به جای فوم دوزینگ و بلدر تانک مورد استفاده قرار بگیرد. البته در اینجا لازم است که یک متخصص این سازگاری را تایید کند. اما این پایان ماجرا نیست. عیب یابی خودکار، تولید فوم با کیفیت، اطفای حریق بی وقفه، تنظیم نسبت فوم و آب، کنترل از راه دور و … از دیگر امکاناتی هستند که در سیستم ثابت کفس جای گرفته اند. 

سیستم ثابت کفس

ظرفیت بوستر پمپ آتش نشانی چقدر است؟

همان طور که پیش تر به آن اشاره کردیم، دو عامل نیاز هیدرولیکی سیستم و ظرفیت بوستر پمپ آتش نشانی باید با هم یکی باشند‌. با این اوصاف نمی توان یک عدد و ظرفیت ثابت را برای تمام ساختمان‌ ها در نظر گرفت. در مسیر تعیین ظرفیت، دو محرک اصلی وجود دارد، اول دبی مورد نیاز و دوم فشار مد نظر است. در اینجا این دبی است که مشخص می کند آب مورد نیاز شبکه چقدر است، فشار هم باید به اندازه ای باشد که آب با شتاب مناسب به سمت سوژه پرتاب شود. در ادامه نمونه های دیگری از این محرک ها را برایتان ذکر می کنیم.

• فشاری که در منبع آب وجود دارد‌.
• تعداد تجهیزاتی که به صورت همزمان فعال هستند.
• مقدار افت فشاری که آب در مسیر تجربه می کند‌.
• قطر و طولی که لوله های شبکه دارند.
• ارتفاع و تعداد طبقات ساختمان
• تعداد و نوع تجهیزات خاموش کننده آتش

بررسی فشار و آبدهی در بوستر پمپ 

فشار و آبدهی دو معیار مهم در بوستر پمپ آتش نشانی هستند که باید همزمان با هم بررسی شوند. آبدهی یا همان دبی تعیین می کند که پمپ در یک بازه زمانی مشخص چه مقدار از آب را وارد شبکه می کند. این در حالی است که فشار نیرویی را نشان می دهد که آب با کمک آن به بیرون پرتاب می شود. اگر یکی از این دو محرک به درستی کار نکند، کارایی این سیستم به طور کامل مختل می شود.

اینکه به چه فشار آبی نیاز دارید به فا‌کتورهای مختلفی بستگی دارد. فشار مورد نیاز در دورترین نقطه سیستم، ارتفاع ساختمان، تجهیزات نصب شده در مسیر، افت فشار لوله ها و … همه و همه در اینجا دخیل هستند. از سویی دیگر اینکه آبدهی چقدر باشد هم با تعداد، نوع و میزان مصرف تجهیزات به طور همزمان بستگی دارد. با این اوصاف در حین خرید بوستر فقط نباید به توان موتور آن اتکا کرد. 

استاندارد های اصلی بوستر پمپ آتشنشانی

خرید بوستر پمپ آتشنشانی تنها زمانی قابل اعتماد است که گواهی استاندارد را از سازمان های داخلی و جهانی دریافت کرده باشد. اصولا مهم ترین تاییدیه ها از جانب اروپا یا آمریکا صادر می شود. برخی از این گواهی ها طراحی درست تقویت کننده را تایید می‌ کنند. برخی دیگر نشان دهنده کارایی صحیح سازه در شرایط بحرانی هستند‌. نمونه های دیگری از این استاندارد ها نحوه نصب آن را تحسین می کنند و … این موارد به همین شکل ادامه دارد. آئین نامه بین المللی ساختمان IBC، استانداردهای آزمایشگاه های UL، EN 12259-12، EN 12845 و EN 12485 جزو مهمترین مواردی هستند که می‌ توانیم به آنها اشاره کنیم. اگر در حین خرید بوستر پمپ آتش نشانی متوجه شدید که دستگاه مد نظر شما هیچ نشانی را ندارد، بهتر است از تهیه آن صرف نظر کنید.

سوالات متداول

1. بوستر پمپ آتش نشانی چیست؟ نوعی تقویت کننده پمپ است که می تواند آب را با فشار بسیار بالایی از نازل ها خارج کند.
2. چند مدل از بوستر پمپ آتشنشانی در بازار وجود دارد؟ دو نوع اصلی ثابت و متغیر
3. چه تفاوتی میان بوستر پمپ آتش نشانی و بوستر معمولی وجود دارد؟ بوستر آتش نشانی قادر است آب را با فشار بسیار بالایی به شیرآلات انتقال دهد. در حالی که بوستر معمولی تنها برای تامین فشار لوله کشی های معمولی مناسب است.