سیستم اطفا حریق انبار

برخی مکان ها طوری طراحی و استفاده می شوند که حضور سیستم اعلام و اطفای حریق در آنها ضروری تلقی می شود. این موضوع به وضوح درباره انبارها و سوله ها صدق می شود. زمانی که با یک ساختمان با ویژگی های خاص طرف هستیم، نمی توانیم انتظار داشته باشیم که یک سیستم خاموش کننده معمولی حد انتظارمان را برآورده کند. اینجاست که اهمیت شناخت و استفاده از سامانه های خاموش کننده نوین به میان می آید. در اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد. آن هم این است که انبار و سوله هر کدام دارای مشخصه های متفاوتی هستند. پس دو سیستم مشابه با شرایط یکسان نمی تواند برای هر دوی آنها مفید باشد. در ادامه این مقاله ضمن معرفی سیستم اطفا حریق انبار و سوله، شما را با تفاوت های بارز این دو آشنا می کنیم.

بررسی خطرات اطفا در یک انبار

انبار، از جمله مکان هایی است که خطر ایجاد آتش سوزی همیشه در آن وجود دارد. در این مکان حجم زیادی از مواد قابل سوختن در یک جا جمع شده است. مسیر ورودی و خروجی محدود است و همین موضوع باعث می شود آتش در صورت ایجاد شدن با سرعت بسیار بالایی در فضا پخش شود. تجهیزات الکترونیکی، قطعات بسته بندی شده، مواد شیمیایی، پارچه، پلاستیک و … از جمله کالاهایی هستند که در انبار ها به وفور به چشم می خورند.
بر خلاف انتظارتان چنین حریق هایی فقط ضرر مالی ندارند. این موضوع ذخیره کالایی شما را تحت تاثیر قرار داده و پروسه تولید را متوقف می کنند علاوه بر آن می توانند خطرات جدی را برای نیروی انسانی شما به دنبال داشته باشند. اینجاست که اهمیت طراحی درست یک سیستم اطفا حریق انبار مشخص می شود. این سامانه باید بر اساس ابعاد انبار، تعداد قفسه ها و نوع ماده سوختنی انتخاب شود.

چرا انبارها به سامانه اطفای حریق نیاز دارند؟

وجود یک سیستم اطفا حریق به شما کمک می کند که آتش ایجاد شده در انبار را در همان لحظات ابتدایی وقوع آن خاموش کنید. این اولین و مهم ترین هدف از نصب سیستم اطفا حریق در انبار است. هرچه دیر تر اقدام شود، خطر جانی بیشتر و خسارات مالی گسترده تر می شوند به دنبال آن پروسه خاموش کردن آتش نیز با پیچیدگی بیشتری روبرو خواهد شد. سامانه های خاموش کننده آتش طوری طراحی شده اند که به محض شناسایی اولین نشانه ها از حضور حریق فعالیت خود را آغاز و از بروز یک فاجعه جلوگیری می کنند. ناگفته نماند که تهیه یا عدم تهیه این سیستم ها همیشه به انتخاب صاحبان کسب و کار نیست. چرا که بسیاری از شرکت های بیمه وجود سامانه اطفا حریق در انبار را به عنوان یک شرط اصلی برای پرداخت خسارات قلمداد می کنند.

معیارهای مهم در انتخاب سیستم اطفا برای انبار

همیشه این کوچک یا بزرگ بودن انبار نیست که نوع سیستم مناسب برای آن را تعیین می کند، نوع ماده سوختنی موجود در آن از باقی پارامترها مهم تر است. مثلا انباری که پر از کالاهای کاغذی است با نمونه هایی که از تجهیزات الکترونیکی و مواد شیمیایی پر شدند هر کدام به متریال متفاوتی برای اطفا نیازمندند و عدم توجه به این موضوع می تواند یک فاجعه را رقم بزند.
در این میان ارتفاع سقف و قفسه ها نیز خیلی مهم است. اگر انبار سقف بلندی داشته باشد سامانه خاموش کننده باید طوری انتخاب شود که آن را به طور کامل پوشش دهد. سرعت و دقت در واکنش نیز پارامتر مهم دیگری است که کمتر کسی به آن توجه دارد.

معرفی چند سیستم اطفا حریق انبار

حال که با یک ذهنیت کلی از انبارها، سیستم های خاموش کننده و ضرورت حضور آنها در کنار هم آشنا شدید، وقت آن رسیده است که چند سامانه خاموش کننده برتر بازار را برایتان شرح دهیم. این سیستم ها بر اساس نوع ماده خاموش کننده و فناوری ساختاری شان از یکدیگر تفکیک می شوند.

• سیستم اطفا حریق اسپرینکلر: این سامانه در بسیاری از انبارهای صنعتی و نیمه صنعتی حضور دارد. زمانی که دما در انبار بالا می رود، حسگرهای اسپرینکلر فعال می شوند. به دنبال این روند نازل روشن شده و آب مستقیما بر روی حریق پاشیده می شود. قابلیت اطمینان بالا، طراحی ساده و داشتن هزینه مناسب از جمله ویژگی های این سیستم است.
• سیستم اطفا حریق گازی: در نوع خاصی از انبارها، بهره گیری از مواد خاموش کننده آبی یا فومی امکان پذیر نیست. در چنین شرایطی از گازهای اطفایی بهره می برند. این گازها با کم کردن اکسیژن و شکستن مثلث سه گانه آتش آن را به مرور خاموش می کنند. مراکز کنترل داده، محل نگهداری از تجهیزات الکترونیکی و اتاق های برق از جمله کاندیدهای استفاده از این سامانه هستند. این سیستم خاموش کننده عملکرد سریعی دارد، پسماندی به جای نمی گذارد و به تجهیزات برقی آسیب نمی زند.
• سیستم اطفا حریق مه و آب: این سیستم در مقایسه با سامانه آبی قبلی از فناوری جدیدتری بهره می برد. در این شیوه آب به قطره های بسیار ریز مه مانند تبدیل شده و ضمن سرد کردن آتش میزان اکسیژن محیط را نیز کاهش می دهد. خنک کنندگی سریع، خسارات کمتر و محدود بودن مصرف آب از جمله مزیت های آن است.
• سیستم اطفا حریق فوم: اگر انبار شما طوری طراحی شده است که امکان ایجاد آتش با مایعات اشتعال زا در آن بالاست، باید از سیستم اطفا حریق فوم بهره ببرید. در این شیوه یک لایه پتو مانند از کف و آب روی آتش را پوشانده و آن را سرد و خفه می کند. احتمال شعله ور شدن دوباره آتش پس از اطفا در این شیوه بسیار کم است.

چرا یک سوله مستعد حریق است؟

ساختار یک سوله با انبار به طور کلی متفاوت است. با این اوصاف یک سیستم اطفا حریق انبار نمی تواند برای آن کارساز باشد. سوله ها حجم زیادی از مواد اولیه را در خود جای می دهند علاوه بر آن دارای سقف بلند و مساحت بزرگی هستند. گرد هم آمدن همه این ویژگی ها در کنار هم سبب شده است که احتمال بروز آتش در آنجا زیاد باشد. این احتمال با وجود تابلوهای برق، تجهیزات الکترونیکی و ماشین آلات صنعتی در محیط بیشتر و بیشتر می شود.
در اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد. گاهی فاصله دو نقطه در یک سوله بسیار زیاد است. به طوری که فرایند تشخیص آتش و خاموش کردن آن با پیچیدگی زیادی رو به رو می شود. حال اگر یک سیستم اطفا حریق انبار موثر در محیط سوله وجود نداشته باشد، پیش از رسیدن نیروهای امدادی بخش زیادی از سرمایه اولیه از بین می رود.

مقایسه بهترین سیستم اطفا حریق انبار و سوله

بر خلاف انتظارتان، سوله و انبار هر دو از تجهیزات مشترکی برای خاموش کردن آتش استفاده می کنند اما شرایط استفاده شان با هم متفاوت است. شاید فکر کنید که تفاوت یک سوله و انبار تنها در نوع ساختمان آنها خلاصه می شود. این در حالی است که نوع کاربری و ریسک هر کدام شان برای حریق در اولویت قرار می گیرد.
به عنوان مثال ممکن است یک انبار و یک سوله هر دو از سامانه گازی، فوم یا اسپرینکلر بهره ببرند. اما اگر دقیق تر به آنها نگاه کنید به این نکته پی می برید که این دو از نظر طراحی، نوع چیدمان و تعداد نازل ها و مقدار دبی باهم فرق دارند. ناگفته نماند که یک سوله بیشتر در معرض اتصالی تجهیزات الکترونیکی و آتش سوزی آنهاست. در حالی که در یک انبار آتش گرفتن سریع قفسه ها و گسترش زودهنگام آن اتفاق می افتد.
در این موقعیت یک مهندس باید با بررسی تمام رکن های یک سوله یا انبار آن را به طور خاص طراحی کند. در حقیقت یکسان بودن سیستم ها به معنای یکی بودن کارایی آنها نیست. چرا که ممکن است نحوه بهره گیری از سیستم به طور کامل متفاوت باشد. ممکن است در انتخاب یک سیستم برای سوله یا انبارتان دچار سردرگمی شده باشید. در ادامه آنها را برایتان ذکر می کنیم.

معرفی سیستم کفس و تاثیر آن در اطفای انبار و سوله

سامانه کفس با بهره گیری از آب، فوم و هوای فشرده شده کار می کند. بسیاری از افراد آن را به عنوان بهترین و موثر ترین سامانه خاموش کننده در جهان می شناسند. کفسیران اولین ارگانی است که توانسته این تکنولوژی را در ایران بومی سازی کند. این دستگاه طوری طراحی شده است که مقادیر ذکر شده را با نسبت مشخصی با هم ترکیب می کند. کف تولید شده از سمت این فناوری دارای چسبندگی بالایی است و مقدار اندکی از آن می تواند برای اطفای حجم قابل توجهی از آتش کافی باشد. مصرف آب این سیستم بسیار کم است، دقت آن زیاد است و می تواند آمار دخالت نیروی انسانی را به حداقل برساند. بهره گیری از تکنیک های خاص در ساختار این محصول سبب شده است که آن را برای مهار آتش سوزی های بسیار بزرگ و خطرناک نیز استفاده کنند. با این اوصاف سیستم اطفا حریق انبار می تواند به راحتی از تکنولوژی کفس استفاده کند. این موضوع درباره سوله ها نیز صدق می کند.

سوالات متداول

1- چه پارامتری برای انتخاب سامانه خاموش کننده مهم است؟ شرایط فیزیکی ساختمان، میزان خطر آتش سوزی و نوع موادی که آنجا نگهداری می شود از همه مهم تر هستند.
2- آیا همه سیستم ها و سوله ها از یک سیستم ثابت بهره می برند؟ خیر. شرایط سوله ها و انبارها با هم متفاوت است. به همین خاطر یک نسخه یکسان سیستم اطفا حریق انبار برای همه وجود ندارد.
3- کدام سیستم در خاموش کردن سریع آتش های بزرگ موثر است؟ در این شرایط سیستم اطفا حریق کفس یا CAFS بهترین انتخاب است.