اگر قرار باشد اجزای یک سیستم خاموش کننده را به ترتیب اهمیت آنها یک به یک نام ببریم، قطعا نام پمپ آتش نشانی چندین بار تکرار خواهد شد. آب و مواد خاموش کننده برای اینکه با سرعت و قدرت بالایی از نازل ها خروج پیدا کرده و بر روی آتش پاشیده شوند،‌ به یک فشار مازاد نیاز دارند، پمپ آتش نشانی دقیقا همین فشار را تامین می‌ کند. این سیستم انواع مختلفی دارد که هر کدامشان دارای کارایی و ویژگی های متعددی هستند. در ادامه ی این مقاله ی تخصصی از سایت معتبر کفسیران، به بررسی این مفاهیم خواهیم پرداخت.

پمپ آتش نشانی

پمپ آتش ‌نشانی، یکی از اجزای حیاتی و ضروری در سیستم ‌اطفای حریق است که نقش محوری در مهار آتش ‌سوزی ایفا می‌کند. این دستگاه قدرتمند با افزایش فشار آب، امکان پرتاب آب با سرعت و مسافت بیشتری را فراهم آورده و در نتیجه، عملیات اطفاء حریق را تسهیل می‌نماید. در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل این پمپ‌ ها، انواع، عملکرد، کاربردها و قیمت آن‌ها بپردازیم.

معرفی پمپ های آتش نشانی اطفا حریق

پمپ آتشنشانی دستگاهی مکانیکی است که با استفاده از انرژی الکتریکی یا دیزلی، آب یا مواد خاموش کننده دیگر مانند کف و هوای فشرده (CAFS) را با فشار بالا به بیرون پرتاب می‌کند. این فشار بالا، آب و مواد دیگر را به ذرات ریز تبدیل کرده و سطح تماس آن با آتش را افزایش می‌دهد. در نتیجه، فرآیند تبخیر آب تسریع شده و حرارت آتش کاهش می‌یابد. باید گفت سیستم کفس خاموش کردن آتش را بسیار سریع‌تر و در مدت کمتری انجام داده و به کاهش دمای محیط و خنک سازی آن کمک می‌کند. در ادامه عملکرد انواع پمپ های آتش نشانی را به طور کامل تر توضیح می‌دهیم.

• مکش آب: پمپ اتش نشانی آب را از منبع آبی مانند مخزن آب، شبکه آبرسانی شهری یا حوضچه آتش نشانی مکش می‌کند.
• افزایش فشار: آب مکش شده توسط پمپ به داخل محفظه پمپ هدایت شده و با چرخش پروانه یا حرکت پیستون، فشار آن به شدت افزایش می‌یابد.
• هدایت آب به سمت خروجی: آب با فشار بالا از طریق لوله های خروجی پمپ به سمت نازل های آتش نشانی یا دیگر تجهیزات اطفا حریق هدایت می‌شود.
• پاشش آب: آب با فشار زیاد از نازل های آتش نشانی به صورت پودر آب، مه یا جریان مستقیم پاشیده شده و به سمت کانون آتش هدایت می‌شود. در ضمن یک پمپ آب آتش‌ نشانی به طور کلی از اجزایی مانند پوسته، پروانه، شافت، شیرهای ورودی و خروجی و ناف پمپ تشکیل شده است.

کاربرد پمپ های آتش نشانی اطفا حریق

انواع پمپ های آتش نشانی در سیستم های اسپرینکلر، تامین آب مورد نیاز برای شیلنگ‌ های آتش نشانی و دیگر ابزار اطفا حریق بسیار کاربرد دارند. از دیگر کاربردهای مهم پمپ آتش نشانی اطفاء حریق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

• ساختمان‌ های مسکونی و تجاری: برای تامین آب مورد نیاز سیستم ‌های اطفای حریق در ساختمان‌ها
• کارخانجات و صنایع: برای مقابله با حریق‌ های صنعتی و حفاظت از تجهیزات و مواد قابل اشتعال
• فرودگاه ‌ها و پایگاه ‌های نظامی: برای اطفاء حریق هواپیماها و تجهیزات نظامی
• نیروگاه ها، تاسیسات نفتی و گازی: برای مقابله با حریق ‌های ناشی از نشت مواد قابل اشتعال
• کشتی ‌ها و شناورها: برای اطفاء حریق در دریا و اقیانوس ‌ها

انواع پمپ آتش نشانی اطفا حریق

همان طور که اشاره کردیم در ساختمان های بلند و صنعتی استفاده از انواع پمپ های آتش نشانی ساختمان بسیار ضروری و واجب است. برای اطمینان از عملکرد صحیح و طول عمر بیشتر، پمپ آتش نشانی اطفاء حریق باید به صورت دوره ‌ای مورد بازرسی و نگهداری قرار گیرد. این کار شامل بررسی وضعیت مکانیکی پمپ، روغن‌کاری قطعات متحرک، تمیز کردن پمپ و تعویض قطعات فرسوده می‌شود. در ضمن با انتخاب، نصب و نگهداری صحیح این پمپ ها، می‌توان از بروز خسارات جانی و مالی ناشی از آتش ‌سوزی جلوگیری کرد. به علاوه شما باید با انواع پمپ های آتشنشانی هم آشنایی داشته باشید. این پمپ ها در انواع مختلفی طراحی و تولید می‌شوند که هر کدام کاربرد و ویژگی های منحصر به فرد خود را دارند. در ادامه انواع این پمپ ها را برای شما توضیح خواهیم داد.

پمپ های سانتریفیوژ

پمپ های سانتریفیوژ پرکاربردترین نوع پمپ های آتش نشانی هستند. این پمپ ها با ایجاد نیروی گریز از مرکز، آب را به سمت خروجی پمپ پرتاب می‌کنند. پمپ های سانتریفیوژ به دلیل ساختار ساده، راندمان بالا، قابلیت تنظیم دبی و فشار و همچنین هزینه نگهداری پایین، بسیار محبوب هستند. این نوع پمپ ها در صنایع غذایی، شیمیایی، گاز، نفت و فاضلاب بیشترین کاربرد را دارند.

پمپ های دیافراگمی

پمپ های دیافراگمی با استفاده از حرکت یک دیافراگم، آب را به داخل و خارج پمپ پمپاژ می‌کنند. این پمپ ها برای پمپاژ مایعات ویسکوز و حاوی ذرات جامد مناسب هستند. پمپ های دیافراگمی به دلیل عدم وجود قطعات متحرک در تماس مستقیم با سیال، عمر طولانی تری دارند. از دیگر مزایای این پمپ ها می‌توان خود پرایمینگ بودن و عدم نیاز به آب بندی را نام برد.

پمپ های رفت و برگشتی

پمپ های رفت و برگشتی با ایجاد حرکت رفت و برگشتی پیستون، آب را به داخل و خارج سیلندر پمپاژ می‌کنند. این پمپ ها برای ایجاد فشار بسیار بالا مناسب هستند اما نسبت به پمپ های سانتریفیوژ پیچیده تر بوده و نگهداری از آن ها هزینه بیشتری به دنبال دارد.

پمپ آتشنشانی عمودی خطی

پمپ های عمودی خطی به دلیل طراحی جمع و جور و نصب آسان، یکی از محبوب ترین انواع پمپ های آتش نشانی هستند. در این نوع پمپ آب آتش نشانی، محور پمپ به صورت عمودی قرار دارد و تمام اجزای اصلی پمپ در یک خط مستقیم قرار می‌گیرند. این ویژگی باعث کاهش ابعاد پمپ و افزایش کارایی آن می‌شود.

در این مسیر بهتر است نگاهی هم به پمپ دمای End Suction بیاندازیم. آنها با قرار گرفتن در رده پمپ های سانتریفیوژ، مکش سیال را از یک طرف پروانه انجام می دهند. این پمپ ها دارای ساختاری ساده و اندازه ای استاندارد هستند. به همین خاطر است که آنها را در بسیاری از سامانه های محافظت کننده حریق استفاده می کنند. البته که انتخاب این نوع پمپ باید با توجه به نوع پروژه و نیازهایی که وجود دارد انجام شود. 

در این میان پمپ عمودی یا همان Vertical Turbine معمولا در شرایطی می تواند مفید باشد که منبع آب از محل قرارگیری  پمپ آتش نشانی پایین تر باشد. در زمان هایی که قرار است پروسه مکش را تقویت کنند نیز از این مورد استفاده می شود. با توجه به اینکه این محصول بر خلاف پمپ های دیگر به طور عمودی نصب می شود، امکان استفاده از آن در مخازن آب عمیق تر وجود دارد. البته که این پمپ باید با توجه به عمق، فشار و دبی مورد نظر انتخاب شود‌. قیمت پمپ آتش نشانی در این مورد ممکن است از سایر مدل ها بیشتر باشد.

پمپ آتشنشانی دومکشه (اسپلیت کیس)

پمپ اتشنشانی های دومکشه یا اسپلیت کیس، نوعی پمپ سانتریفیوژ هستند که دارای دو ورودی مکش هستند. این پمپ آتشنشانی به دلیل طراحی خاص خود، قابلیت ایجاد فشار بسیار بالا را دارند و برای کاربردهایی که نیاز به فشار زیاد آب دارند، بسیار مناسب هستند. در کل انتخاب پمپ مناسب، به شرایط خاص هر پروژه بستگی دارد. برای انتخاب بهترین پمپ، بهتر است با تیم متخصصی مانند کفسیران در زمینه سیستم های اطفاء حریق مشورت کنید.

بررسی تفاوت های پمپ، پمپ رزو و جوکی

زمانی که صحبت از یک پمپ آتش نشانی کامل به میان می آید، پمپ اصلی وظیفه ایجاد دبی و فشار در سامانه را به دوش می کشد. حال اگر به هر دلیلی این قسمت دچار ضعف شود یا از کار بیفتد، این پمپ رزرو است که جایگزین نمونه اصلی شده و این نبودن را جبران می کند. پمپ آتش نشانی ساختمان حاوی یک بخش دیگر هم هست. این بخش با نام جوکی شناخته می شود. جوکی یک تامین کننده مستقل نیست. اما می تواند افت جریان های جزئی را به نوعی جبران کند. این سه مورد در کنار هم یک مجموعه کامل را تشکیل می دهند. لازم به ذکر است که با وجود این موارد پمپ آتش نشانی اطفاء حریق رزرو و جوکی به هیچ عنوان نمی توانند جایگزین پمپ اصلی به طور دائمی باشند.

معرفی سیستم ثابت کفس

انتخاب پمپ آتش نشانی به شکل درست مقوله مهمی است. اما به تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی ایمنی یک مکان در صورت بروز حریق باشد. بهتر است در این راستا، از سیستم‌ ها و پکیج‌های دیگری نیز بهره ببرید. سیستم نیمه اتوماتیک ثابت کفس، یکی از مهم‌ترین مواردی است که می‌توانیم به آن اشاره داشته باشیم. این پکیج یک سیستم از پیش تنظیم شده است که آن را برای تغذیه لوله کشی هایی که ریسک ایجاد حریق در آنها بالا است، طراحی کرده اند. شاید کمی دور از ذهن به نظر برسد. اما این مورد می تواند جایگزینی بی بدیل برای بلدر تانک یا فوم دوزینگ باشد. داشتن استهلاک اندک و مصرف کم مواد خاموش کننده، از دیگر مزیت هایی است که به این سامانه نسبت می دهند.

سیستم ثابت کفس

ناگفته نماند که این سامانه می تواند از سیستم اعلان حریق فرمان پذیری کامل داشته باشد. اطفای حریق به شکل قدرتمند و بدون وقفه، کنترل از راه دور، عیب یابی به صورت اتوماتیک و … نیز از جمله ویژگی های آن است. این سامانه به قدری هوشمند است که می تواند فوم را با کیفیت بالا تولید، و نسبت مواد آن را نیز تعیین کند. کاربردهای سیستم ثابت کفس خیلی زیاد است. گاهی آن را به مانیتور های آتش نشانی وصل می کنند و گاهی ساختار فایرباکس ها را تکمیل می کند. وصل شدن به لوله کشی اسپرینکلر و نازل‌ های کف نیز از دیگر مشخصه هایی است که کمتر کسی به آنها اشاره دارد. توصیه می‌ کنیم در این راستا مشورت با مشاورین خبره کفسیران را از یاد نبرید. 

منظور از بوستر پمپ های آتشنشانی چیست؟

بوستر انواع پمپ های آتش نشانی اطفاء حریق، دستگاهی الکترو مکانیکی است که با افزایش فشار آب ورودی، فشار مورد نیاز برای سیستم اطفاء حریق را تأمین می‌کند. این دستگاه به طور معمول در سیستم ‌های اطفاء حریق ساختمان ‌های بلند، مراکز تجاری، بیمارستان‌ ها، کارخانه‌ ها و هر مکانی که نیاز به فشار آب بالایی برای اطفاء حریق وجود داشته باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عبارتی این دستگاه ها مکمل پمپ های آتشنشانی بوده و در کنار آن ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دستگاه از اجزایی مانند کلکتور، شیرآلات، تابلو کنترل، لرزه گیر و غیره تشکیل شده است. در ضمن بوستر پمپ ‌آتش نشانی در انواع مختلفی تولید می‌شوند که هر یک برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. بوستر پمپ تک مرحله‌ ای ساده‌ترین نوع بوستر پمپ بوده و برای افزایش فشار آب در یک مرحله استفاده می‌شود. در ضمن این نوع پوستر برای ساختمان هایی که ارتفاع کمی دارند گزینه مناسب تری محسوب می‌شود. بوستر پمپ چند مرحله ‌ای نیز برای افزایش فشار آب در چند مرحله استفاده می‌شود و به طور معمول در سیستم‌ های با فشار بسیار بالا به کار می‌رود.

استاندارد ساختاری پمپ آتش نشانی

پمپ آتش نشانی باید طوری ساخته شود که ساختار و عملکرد آن با الزامات ارائه شده از سمت سازمان آتش نشانی همخوانی داشته باشد. در این میان یکی از مهم ترین استاندارد هایی که معمولا بیشتر به آن توجه می کنند NFPA 20 است. در اینجا این مقررات انتخاب و نصب پمپ های ثابت است که مورد توجه قرار می گیرد. جزئیاتی مثل نوع کنترل گر ها، محرک ها، تجهیزات دهنده و مکنده و … در اینجا خیلی مهم هستند. البته این مورد تنها استاندارد مهم در این زمینه نیست. خیلی وقت ها UL و FM هم مورد توجه قرار می گیرند‌. با وجود این موضوع توصیه می کنیم در بررسی کاتالوگ پمپ های آتش نشانی فقط به فشار و دبی و جزئیات این چنینی توجه نکنید، در این مسیر داشتن تاییدیه و استاندارد خیلی مهم است.

انتخاب و خرید پمپ های آتش نشانی اطفا حریق

انتخاب و خرید پمپ آب آتش نشانی مناسب برای هر سازه، اعم از ساختمان مسکونی، تجاری یا صنعتی، امری حیاتی است. با توجه به تنوع بالای پمپ‌ های آتشنشانی در بازار، انتخاب مناسب ‌ترین گزینه می‌تواند سخت و دشوار باشد. برای انتخاب این پمپ ها بهتر است به عواملی توجه داشته باشید.

یکی از این فاکتورها ظرفیت پمپ است. ظرفیت پمپ بر اساس میزان آبی که باید در واحد زمان پمپاژ شود، تعیین می‌شود. این مقدار به عوامل مختلفی مانند مساحت ساختمان، نوع ساختمان، سیستم اطفا حریق و تعداد نازل‌ های آتش نشانی بستگی دارد. فشار پمپ نیز یک فاکتور مهم دیگر است و باید به اندازه‌ ای باشد که بتواند آب را با سرعت و فشار کافی به نازل‌ های آتش نشانی برساند.

همانطور که اشاره کردیم پمپ‌ های آتش نشانی معمولاً برای پمپاژ آب طراحی شده‌اند، اما برخی از آن ها قابلیت پمپاژ مواد کف‌ زا یا سایر مواد شیمیایی را نیز دارند. پس نوع سیال هم در خرید این پمپ ها موثر است. پمپ ‌های آتشنشانی می‌توانند با موتورهای برقی، دیزلی یا بنزینی کار کنند. انتخاب نوع موتور به عوامل مختلفی مانند منبع تغذیه، شرایط محیطی و نیازهای خاص ساختمان بستگی دارد. به علاوه حین خرید توجه کنید که پمپ ها مطابق استانداردهای ملی و بین المللی ساخته شده باشند.

این استانداردها تضمین می‌کنند که پمپ‌ها عملکرد مطمئن و ایمنی دارند. در نهایت حین انتخاب و خرید پمپ آتش نشانی ساختمان به عواملی مانند برند و گارانتی هم توجه کنید. اگر انواع پمپ آتش نشانی بتوانند در کنار این سیستم به عنوان یک مکمل عمل کنند، ریسک شکست در اطفای حریق فوق‌العاده کم می‌ شود. توصیه می‌ کنیم در این راستا جدول انتخاب انواع پمپ آتش نشانی را بررسی، و کاتالوگ پمپ‌ های آتش نشانی را به دقت آنالیز کنید. چرا که این دو سیستم باید با هم هماهنگی داشته باشند.

قیمت پمپ های آتش نشانی اطفا حریق

یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب و خرید یک سیستم اطفاء حریق، قیمت پمپ اتش نشانی است. اما عوامل متعددی بر قیمت این تجهیزات تأثیرگذارند که شناخت آن ‌ها به شما کمک می‌کند تا انتخابی آگاهانه داشته باشید. قیمت انواع پمپ آتش نشانی بسته به عواملی مانند نوع پمپ، جنس مواد اولیه، برند و کشور سازنده، هد و اجزای تشکیل دهنده می‌تواند متفاوت باشد.

کفسیران با سال ‌ها تجربه در زمینه تامین تجهیزات ایمنی و آتش نشانی، یکی از معتبرترین تامین ‌کنندگان این تجهیزات در کشور است. همچنین این شرکت به عنوان اولین تولید کننده و ارائه دهنده سیستم CAFS در ایران هم شناخته می‌شود. کفسیران با ارائه طیف وسیعی از انواع پمپ ‌های آتش نشانی و همچنین ارائه مشاوره تخصصی، به شما کمک می‌کند تا بهترین انتخاب را داشته باشید.

سوالات متداول

پمپ آتش نشانی سانتریفیوژ چه مزایایی دارند؟

این پمپ ها با ایجاد نیروی گریز از مرکز، آب را به سمت خروجی پمپ پرتاب می‌کنند. پمپ های سانتریفیوژ به دلیل ساختار ساده، راندمان بالا، قابلیت تنظیم دبی و فشار و همچنین هزینه نگهداری پایین، بسیار محبوب هستند.

برخی از کاربردهای پمپ های آتشنشانی را نام ببرید؟

این پمپ ها در سیستم های اسپرینکلر، تامین آب مورد نیاز برای شیلنگ‌ های آتش نشانی و دیگر ابزار اطفا حریق بسیار کاربرد دارند. همچنین در ساختمان‌ های مسکونی و تجاری، کارخانجات و صنایع، فرودگاه ‌ها و پایگاه ‌های نظامی، نیروگاه ها، تاسیسات نفتی و گازی هم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چه فاکتورهایی بر قیمت پمپ های آتشنشانی موثر هستند؟

قیمت پمپ آتش نشانی بسته به عواملی مانند نوع پمپ، جنس مواد اولیه، برند و کشور سازنده و … تعیین می‌ شود.