MSDS چیست؟

فرض کنید مسئول انجام یک آزمایش شیمیایی هستید. تعداد زیادی ابزار و مواد در اختیارتان است. در نگاه اول انجام این فرایند ساده به نظر می رسد. چرا که شما دستورالعمل ماده هدف را نیز در دسترس دارید. غافل از اینکه هر ترکیب شیمیایی دارای یک خاصیت منحصر به فرد است. دمای کم یا زیاد، زمان اضافه کردن آن به محلول، مقدار ماده مصرفی و … چکیده ای از عوامل بی شماری هستند که می توانند یک واکنش شیمیایی ناخواسته را ایجاد، و حادثه ای بزرگ را رقم بزنند. برای جلوگیری از این اتفاق شما نیازمند فرم اطلاعاتی یا msds هستید. ممکن است برایتان سوال شود که msds چیست؟ یا زمانی که داده های هر ماده بر روی بسته بندی آن درج شده است چه نیازی به استفاده از مواد شیمیایی msds وجود دارد؟ ما اینجاییم تا پاسخ این سوالات را با شما به اشتراک بگذاریم، در ادامه همراه ما باشید.

منظور از برگه اطلاعات ایمنی مواد چیست؟

بهتر است پیش از شروع این مبحث یک بار دیگر به سوال msds چیست؟ پاسخ دهیم. به طور کلی برگه های msds حاوی اطلاعات بلند بالایی از مواد شیمیایی در دسترس شما هستند. آنها می توانند شما را از خاصیت های منحصر به فرد هر ماده آشنا کنند. اینکه ساخت چه ترکیبی مجاز و مخلوط چه عناصری با هم خطر آفرینند همه و همه در این فرم درج شده اند. احتمالا با خود می گویید که با وجود لیبل محصولات یا برچسب های اطلاعاتی که بر روی بسته بندی هر ماده درج شده است دیگر چه نیازی به فرم msds وجود دارد؟ پاسخ این است که داده های درج شده بر روی این برچسب ها در حین مفید بودن کافی نیستند و نمی توان با اطمینان کامل بر آنها اکتفا کرد. شاید این مشخصات درج شده تنها ذره ای از شرح حال یک ماده را به شما ارائه دهد. پس تحت هیچ شرایطی از تهیه فرم msds مواد شیمیایی غافل نشوید.

بهره گیری از برگه های msds چه مزیتی دارد؟

دانلود msds مزایای بی شماری را به همراه دارد. از جمله آنها می توانیم به جلوگیری از بروز حوادث اشاره کنیم. یک ماده شیمیایی شناخته شده مانند اسید را در نظر بگیرید. تقریبا همه می دانند که ترکیب این مایع با سایر مواد می تواند سبب مسمومیت افراد شود. به عنوان مثال اگر آن را با سرکه مخلوط کنید، ترکیبی سمی به دست می آورید که به محض قرار گرفتن در محیط می تواند برای تمام افراد حال حاضر آنجا به نوعی آسیب زا باشد‌.
این موضوع به خصوص در صنایعی مثل اطفای حریق دارای اهمیت است. غافلگیر کننده به نظر می آید اما اضافه کردن آب به برخی آتش های خاص نه تنها کمکی به خاموشی آن نمی کند، بلکه می تواند حریق بدست آمده را بزرگ و بزرگتر کند. بدیهی است که این اطلاعات از طریق برگه msds بدست آمده اند. پس بهره گیری از فرم msds مهم است. حتی اگر محصول در دسترس شما حاوی مقدار کمی ماده شیمیایی باشد.
msds مواد شیمیایی به شما یاد می داد که چگونه از مواد شیمیایی مراقب کرده و آنها را برای مدت های طولانی انبار کنید. افزون بر آن شما با طریقه مصرف ماده و خطرات احتمالی ترکیب آن با سایر مواد نیز آشنا می شوید‌. این آشنایی می تواند گام موثری در تامین ایمنی محیط و افراد باشد.

برای دانلود فرم MSDS روی عکس زیر کلیک کنید:

فرم MSDS از چه بخش هایی تشکیل می شود؟

تا به اینجای کار به این درک رسیدید که بهره گیری از این فرم تا چه حد در افزایش ایمنی شما موثر است. از سویی دیگر بی توجهی به این داده ها می تواند عوارض جانی و مالی زیادی داشته باشد. درواقع برگه MSDS به شما آموزش می دهد که با خیالی آسوده از این مواد بهره ببرید بدون اینکه زیانی را به شما برسانند. برخی از مهم ترین بخش های تشکیل دهنده این برگه به شرح زیر است.

1. ابتدا اطلاعات اولیه محصول را درج می کنند. این معرفی می تواند شامل نام، شرکت سازنده، فرمول شیمیایی و غیره باشد.
2. در گام دوم ترکیبات خطرناک آن ماده معرفی می شوند. خورندگی، اشتعال و مسمومیت از جمله این خطرات است.
3. حال نوبت به ارائه اطلاعات درباره بی ثباتی آن ترکیب شیمیایی است. در این بخش عناصری که با تماس با این ماده واکنش نشان می دهند ذکر می شوند.
4. شرح دادن خواص شیمیایی محصول مهم ترین بخش این فرم است. ابتدا به ویژگی های ظاهری ماده اشاره می شود که می توانند شامل رنگ، بو یا بافت باشند. سپس اطلاعاتی مثل نقطه جوش ماده، دانسیته، دمای احتراق، فشار بخار و … شرح داده می شوند.
5. حالا نوبت به درج هشدارهای آتش نشانی رسیده است. در این قسمت روش های جلوگیری از آتش سوزی و شیوه درست خاموش کردن آن را برایتان می نویسند.
6. در این بخش راهکار هایی برای محافظت فردی و چگونگی استفاده از درج می شود.
7. اطلاعات لازم درباره چگونگی انبار کردن ماده شیمیایی در کنار سایر مواد از دیگر اطلاعات مهم برگه msds است ‌که در بخش های پایانی این فرم قرار می گیرد.

آیا درک تمام اطلاعات فرم msds مواد شیمیایی ضروری است؟

خیر. نیازی نیست شما به عنوان استفاده کننده این مواد از ریز به ریز جزئیات آن با خبر شوید. چرا که بسیاری از آنها برایتان بلا استفاده است. تنها بخش هایی از این برگه را مطالعه کنید که شما را از خطرات آگاه، و راه های مقابله با آنها را به شما آموزش می دهند. در حقیقت هدف استفاده از msds مواد شیمیایی همین است.

چه کسی مسئول تهیه msds مواد شیمیایی است؟

تمام افرادی که در امر تولید مواد شیمیایی یا وارد کردن آن به کشور فعالیت دارند، درباره تهیه msds مواد شیمیایی مسئول اند. در این باره استثنائی هم وجود ندارد. تمام محصولات باید به این داده ها مجهز شوند. البته که تایید این اطلاعات نیز بسیار مهم است. این وظیفه حیاتی معمولا به کارشناس ایمنی و بهداشتی آن واحد ها واگذار می شود. پس مهم است که محصولات مورد نیازتان را از چه واحد هایی تهیه می کنید و آنها چقدر در آگاه کردن شما از حوادث احتمالی مهارت دارند. این موضوع به خصوص درباره تجهیزات اطفای حریق دارای اهمیت است.
مجموعه بزرگ کفسیران، در حوزه طراحی، تولید و عرضه تجهیزات آتش نشانی فعالیت می کند. این واحد جزو محدود تولید کنندگانی است که علاوه بر ارائه برگه های msds معتبر، کیفیت و کارایی کالاهایش را تضمین می کند. سیستم خاموش کننده CAFS از جمله تولیدات برتر این برند است. این سامانه می تواند با ترکیب آب، کف و حجم مشخصی از هوای فشرده خطرناک ترین کلاس های حریق را هم به خاموشی برساند. کم کردن مقدار همکاری نیروی انسانی و ایجاد خاموشی گسترده با استفاده حداقلی از مواد از جمله ویژگی های سیستم CAFS است. ناگفته نماند که کفسیران اولین و تنها تولید کننده ای است که توانسته است این تکنولوژی را در ایران بومی سازی کند.

سوالات متداول

1- چه کسانی باید به فرم msds دسترسی داشته باشند؟ دسترسی به برگه msds برای تمام کسانی که از مواد شیمیایی استفاده می کنند ضروری است.

2- آیا اطلاعات msds بروز می شوند‌؟ بله. این کار همزمان با عوض شدن فرمول تولید مواد شیمیایی انجام می شود.

3- آیا ارائه msds مواد شیمیایی می تواند جایگزین آموزش ایمنی به افراد باشد؟ خیر. این دو مورد به عنوان یک مکمل در کنار هم قرار می گیرند. پرسنل باید از منابع خطر آگاه باشند و بدانند در صورت بروز حادثه چگونه از خودشان محافظت کنند.