پودر کپسول آتش نشانی ماده ای خشک و البته جامد است‌ که می‌ تواند با بر هم زدن ترکیبات شیمیایی آتش منجر به خاموش شدن آن شود. اگر قرار باشد یک ماده را به عنوان اصلی ترین مهار کننده آتش در کپسول آتش نشانی‌ معرفی کنیم، این مورد بعد از کپسول های مایع پر استفاده ترین است. حال اینکه این پودر دقیقه چیست، چه ترکیباتی دارد و از چه انواعی ساخته شده است را در ادامه مورد بررسی قرار می دهیم.

پودر کپسول آتش نشانی چیست؟

اولین سوالی‌ که در این مورد برای یک نفر پیش می آید این است که پودر کپسول آتش نشانی‌ چیست؟ پاسخ ساده است. این پودر ماده ای خشک و جامد با ترکیبات شیمیایی است که برای خاموش کردن سریع آتش طراحی شده است. زمانی که شما اهرم کپسول را فشار می دهید، پودر کپسول آتش نشانی بر روی حریق پاشیده می شود. در اینجا این ماده واکنش شیمیایی آتش را بر هم زده، و با کنار زدن یک تا دو مورد از مثلث سه گانه آتش‌ آن را خاموش می کند. خیلی وقت ها ‌کپسول های آتش‌ نشانی گازی به وسیله گاز فشرده نیتروژن فشرده و با قدرت به بیرون پرتاب می شوند. لازم به ذکر است که انواع پودر کپسول آتش نشانی برای مهار کردن همه آتش ها تولید نشده اند، بلکه برای خاموشی کلاس های خاصی از آن کاربرد دارند. حریق های چند منظوره، آتش سوزی مایعات و شعله ور شدن وسایل الکترونیکی از جمله این موارد هستند.

بررسی ترکیبات داخلی پودر کپسول آتش نشانی

مواد تشکیل دهنده پودر کپسول آتش نشانی ممکن است بسته به نوع ‌کپسولی که تهیه می کنید متغیر باشد. با این وجود مونو آمونیوم فسفات رایج ترین ترکیبی است که در این نوع کپسول ها وجود دارد. این فرمول می تواند برای خاموش کردن آتش های‌ کلاس A، B، و C مفید باشد‌. این فرمول شیمیایی طوری طراحی شده است که با محاصره کردن آتش مثلث سه گانه آن را بر هم بزند.

البته که این ترکیب درباره همه پودرها صدق نمی کند‌‌. پودر های BC عموما از بی کربنات پتاسیم و سدیم استفاده می کنند. آنها می‌ توانند آتش سوزی هایی که نتیجه احتراق مایعات هستند را به راحتی مهار کنند. این موضوع درباره حریق تجهیزات برقی نیز صدق می‌ کند. همان طور که مشخص است مواد تشکیل دهنده پودر کپسول آتش نشانی در این مورد بیشتر برای استفاده های صنعتی مناسب است. البته که مواد اضافه ای به آن می زنند که روان شود و رطوبت را به خود جذب نکند. در این صورت کیفیت آن تا مدت ها به همان شکل اولیه باقی می‌ ماند.

انواع پودر کپسول آتش نشانی

شاید فکر کنید که همه پودر های آتش نشانی‌ موجود در بازار یکی هستند. این در حالی است که ترکیبات و البته خواص هر کدام از آنها باهم فرق دارد. به عبارتی هر پودر برای خاموش کردن کلاس مشخص شده ای از آتش کاربرد دارد. در ادامه انواع پودر کپسول آتش نشانی را ذکر می‌ کنیم.

• پودر ABC: این پودر که جزو پر استفاده ترین ها است عموما به واسطه مونو آمونیوم فسفات ساخته می شود. پوشش گسترده این پودر سبب شده است که آن را برای خاموشی سه کلاس B, A و C استفاده کنند.
• پودر BC: بی کربنات سدیم و بی کربنات پتاسیم اساس ساختاری این نوع پودرها به شمار می روند. بر خلاف مورد قبلی این پودر برای خاموشی جامدات کاربرد ندارد و بیشتر برای مهار گازها و مایعات از آن استفاده می شود.
• پودر D: شاید برایتان غیر قابل پیش بینی باشد اما فلزات هم ممکن است تحت قرار گرفتن در شرایط خاصی دچار آتش سوزی شوند. این حریق خطرناک توسط پودر های آتش نشانی D مهار می شود.
• پودر های اختصاصی: صنایع پتروشیمی، نیروگاه ها و یا سایر محیط های پر خطر این چنینی به نوع ویژه ای از این پودرها نیاز دارند.‌ گاهی اوقات پیش می آید که شرکت ها پودرهای خاصی‌ را مناسب با این مکان ها تولید کنند. قیمت پودر کپسول آتش نشانی در این نمونه ها بیشتر است.

مزایا و معایب پودر آتش نشانی

حالا که به سوال پودر داخل کپسول آتش نشانی چیست پاسخ داده ایم و شما با انواع آن آشنا شده اید وقت آن رسیده است که نگاهی به مزیت ها و عیب های این پودر شیمیایی داشته باشیم. همانطور که پیش تر اشاره کردیم مواد تشکیل دهنده پودر کپسول آتش نشانی طوری انتخاب می شود که این ماده بتواند به راحتی طیف گسترده ای از حریق ها از‌ جمله آتش سوزی های خطرناک را مهار کند.

پودر کپسول آتش نشانی این فرایند را با سرعت بالا و پسماند اندک انجام می دهد. ناگفته نماند که قیمت پودر کپسول آتش نشانی بسته به دیگر خاموش کننده ها کمتر است. در واقع شما با خاموش کننده ای اقتصادی اما همه فن حریف طرف هستید. در آخر نیز باید بگوییم نحوه استفاده از این پودر آسان بوده و در صورت نگهداری درست می‌ توان تا مدت ها از آن بهره برد. بدیهی است که این مودر معایبی هم داشته باشد. این عیب ها به شرح زیر هستند.

• به جا گذاشتن پسماند پس از اطفای حریق
• مضر بودن پودر برای دستگاه تنفسی و پوست
• تاری دید در اثر انتشار پودر در محیط
• مضر بودن ذره های ریز پودر برای تجهیزات حساس و الکترونیکی

نحوه نگهداری و استفاده‌ از پودر اطفای حریق

برای آنکه این پودر بتواند در طولانی مدت کیفیت داخلی خودش را حفظ کند، رعایت برخی نکات برای نگهداری آن ضروری است. این پودر باید در محیطی خشک و به دور از تابش مستقیم خورشید نگهداری شود. گرمای زیاد یا رطوبت هر دو می‌ توانند این محصول را خراب و یا عمر مفید آن را کم کنند. لازم به ذکر است که بدنه کپسول باید کاملا سالم و به دور از گونه پستی و بلندی باشد. توصیه می کنیم کپسول را هر چند وقت یک بار وارونه کرده و آن را به آرامی تکان دهید در این صورت از گلوله گلوله شدن پودر جلوگیری خواهید کرد.

برای استفاده از این نوع کپسول ها کافی است در فاصله مناسب با حریق ایستاده و سپس ضامن را بکشید. در این مرحله نازل را به سمت آتش نشانه گرفته و اهرم تخلیه را فشار دهید. این کار را به صورت رفتی و برگشتی ادامه دهید تا وقتی که آتش خاموش شود.

سوالات متداول

1- آیا پودر کپسول آتش نشانی حاوی تاریخ انقضا است؟

بله. کیفیت این پودر با گذشت زمان کم می شود و نیاز به تمدید یا شارژ دوباره دارد.

2- پسماند این پودر چگونه باید از روی سطوح پاک شود؟

بهتر است برای پاک کردن آن از دستمال پارچه ای خشک و یا جارو برقی کمک بگیرید.

3- آیا رنگ این پودر نوع آن را مشخص می کند؟

خیر. رنگ پوست معیار مهمی نیست. این محصول با توجه به مشخصات فنی که در برچسب آن بر روی بدنه درج شده است تفکیک می شود.

4- علت کلوخه شدن پودر چیست؟

این پودرها زمانی کلوخه و یا گلوله گلوله می شوند که در معرض نور مستقیم خورشید و یا رطوبت باشند.